2013ko irabazleak

- 2013ko Umore Azoka Saria Ikuskizun Onenari:

Holandako Compagnie DaaDen La cuisine macabre ikuskizunari, proposamenaren originaltasunagaitik, agerraldiko bizkarrazurra bilakatzen dabelako gurdi bat eta horren inguruan interpretazinoan eusten dan dramaturgia eta gastronomiaren inguruko istorio bildurgarria garatzen dabelako.

- 2013ko Umore Azoka Saria Euskadiko Ikuskizun Onenari:

Ertza konpainiaren 4 x 4 obreari, uriko hizkuntzetan oinarritutako pultsu dramaturgikoa, planteamendu estetikoa eta soluzino teknikoagaitik, eta etnia desbardineko lau jantzarik koreografiautako arte latza egiten dabelako.

- 2013ko Ohorezko Saria

Markeliñe konpainiak jaso dau 2013ko Ohorezko Saria, antzerkigintzan ahotsa kasik altzau barik emondako ia hiru hamarkadakaitik eta gogaitubako langileak, profesional apartak eta ondo egindako antzerkigintzearen enbaxadoreak diralako.

Epaimahaiak erabagi dau baita, Aitamen Berezia emotea Kataluniako Fet a Mà konpainiaren Swap! lanari, jantza eta zirkuaren buztarketeak eskaintzen dauen magiak eta zaindutako oinarri teknikoak komuniketako gaitasun handia dauen adierazkortasun poetikoa dakarrelako.

XIV. Umore Azokako epaimahaia aditu honeek osotu dabe: Carmen Blasco, Zaragozako Udaleko Zaragoza Kulturaleko Kaleko Ekintzen programazino burua; Filgi Claverie, Lapurdiko Harri Xuri/Artzamendi Sivom-eko arduraduna; Carlos Gil, Artez aldizkariko zuzendaria eta antzerki kritikaria; Anna Giribet, FiraTàrregako programazino teknikaria; Fernando Pérez, Kultur Programazinoko teknikari seniorra Bilboko Alhondigan eta Juan Pablo Soler, Teatro Circo de Murciako Gerentea eta Zuzendaritzearen albokoa eta La Red de Teatroseko Zuzendaritza Batzordeko kidea.]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/20 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11324&sec=27 Rankingen bidez unibersidadeei buruzko argibideak emoten espezializauta dagoan Best Colleges Online webguneak, UPV/EHUko Medikuntza eta Zientzia Historiaren Euskal Museoa sartu dau munduko 30 unibersidade-museo miresgarrienen zerrendan. Ranking hau osotzeko kontuan izan ditue erakunde horreen arkitekturea, baliabideak eta, batez be, bilduma funtsak edota unibersidadearen barruan beteten daben irakaskuntza-funtzinoa lako ezaugarriak.

Medikuntza eta Zientzia Historiaren Euskal Museoak Bizkaiko Foru zerrenda horretan agertzen dan Estaduko zentro bakarra da. Bere aitamenean azpimarratzen dan legez, XIX. eta XX. mendeetan Euskal Herriko medikuek, ospitaleek eta beste erakunde batzuek erabili dituen 6.000 objektu baino gehiagoz osotutako bilduma bat dauka, eta baita aldi bereko medikuntza entziklopedia eta liburuez osotutako liburutegi handi bat be, medikuntza garaikidearen historia kolektiboa gordetaen dauena. UPV/EHUkoagaz batera, zerrenda horretan, besteak beste, AEB, Kanada, Britainia Handia, Alemania, Frantzia, Italia, Australia, Singapur edo Israel lako herrialdeetako unibersidade-museoak be agertzen dira.

Medikuntza eta Zientzia Historiaren Euskal Museoa bere ezaugarriak dituan bakarra da Espainia osoan. 1982. urtean sortu eban José Luis Gotik eta, gaur egun, Anton Erkoreka irakaslea da zuzendaria. Ondare zientifikoa gordeteaz gan, Museoak, zentro unibersitarioa dan neurrian, ikerketa eta irakasle betebeharrak be baditu. Ikerketa arloan, geofisika, meteorologia edo gaixotasunen historia lako gaien ikuspegi globala tokian tokiko errealidadearen interesagaz batzen ditu osasun eta zientzia arlo desbardinetan. Eta irakaskuntza arloan, Mintegi Gelan klase magistralak eta mintegiak emoten dira eta osasun arloagaz zerikusia daben titulazino ikasgai desbardinei buruzko praktikak be egiten dira.

Museoen Nazinoarteko Eguna

Gaur barikua, maiatzak 17, UPV/EHUko Medikuntza eta Zientzia Historiaren Euskal Museoak ateak zabaltzeko eguna egingo dau (UPV/EHUko Biblioteka Nagusiko 3. pisuan, Bizkaiko Campusa, Sarriena auzoa z/g, Leioa) zapatuan, hilak 18, ospatuko dan Museoen Nazioarteko Egunagaz bat eginaz. Museoa zabalik egongo da 9:00etatik 14:00etara bitartean, eta 11:00etan bisita gidatua eskainiko da.]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/17 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11323&sec=30 Bilbo eta Laudio lotuko dituan Burdin Hesia Mendi Lasterketearen lehenengo edizinoa datorren bagilaren 30ean egingo da, eta parte-hartzaileak Bizkaiko uriburua Francoren tropetatik babesteko erabili ziran Gerra Zibileko trintxera eta bunkerretan zehar ibiliko dira.

Lasterketea goizeko 9:00etan abiatuko da, Bilboko Arenaletik, eta Laudioko Lamuza parkean amaituko da, Pagasarri, Ganekogorta, Kamaraka edo Goikogane mendietako bide, baso eta magaletan zehar 25 kilometro egin ondoren, antolatzaileek jakinarazo dabenez.

Burdin Hesia mendi lasterketan holako probei jagokezan arriskuak egongo dira, esate baterako, lur eta hatx-bide irregularrak eta aldatzak, eta horrek egoera fisiko onean egotea eskatuko dau. Edateko eta jateko hiru gune egongo dira: likidoa hartzeko bat urteeratik sei kilometrora; bigarrena, solidoa zein likidoa hartzeko, 13 kilometrora; eta azkena, likidoa be hartzeko, 18 kilometrora.

Lasterketearen antolakuntzeak parte hartzeko lau kategoria bereiztu ditu: gizonezkoentzako bi -seniorrak eta 50 urtetik gorako beteranoak- eta emakumezkoentzako beste bi -seniorrak eta 45 urtetik gorakoak-. Maiatzaren 20tik aurrera izena emon daiteke bagilaren 28ra arte Laudioko Olimpus Sport eta Bilboko Bikila saltokietan edo www.kirolprobak.com webgunean.

Mendiko Federazinoko kideentzako prezioa zortzi euro da, eta ganerakoentzat hamar. Geroago be izena emon daiteke, probearen egunean bertan, hau da, bagilaren 30ean, urteerea baino 30 minutu lehenagora arte, 12 euro ordainduta.]]> Pil-pilean Bizkaie! 2013/05/17 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11322&sec=27 Mitologia euskal literaturan izango da jentaurreko alkarrizketearen bitartez literaturako zenbait iruditara hurreratzea ahalbidetzen dauen Bilboko Udaleko Kultura eta Hezkuntza Sailaren Eztabaidak literatureagaz ekimenaren hitzordu barrirako gaia. Ekitaldia datorren martitzenean izango da, maiatzaren 21ean, arratsaldeko 19:30ean, Bilboko Bidebarrietako liburutegian. Protagonistak Toti Martínez de Lezea eta Dolores Redondo idazleak izango dira. Eurekaz batera Idoia Jauregi kazetari donostiarra, Radio Euskadiko Kultura.com saioaren zuzendaria egongo da, moderatzaile lanetan.

Toti Martínez de Lezea (Gasteiz, 1949) Espainiako narratiba barriaren barruan eleberri historikoa lantzen dauen idazle ezagunenetakoa eta azken urteetan genero horretan gehien irakurri dan egileetakoa da. Idazteari buru belarri ekin aurretik itzulpengintzan ibili zan. 1983 eta 1992 artean antzerki talde bi sortu zituan, eta ikus-entzunezko produkzino lanetan ibili zan, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailerako programak zuzenduz eta eginez. Horrezaz gan, Euskal Telebistak emon dituan umeentzako eta gazteentzako 1.000 saio baino gehiago sortu eta zuzendu ditu.

Dolores Redondori (Donostia, 1969) jagokonez, Zuzendaritza eta errestaurazinoa ikasi zituan, eta urte askotan hainbat negoziotan ibili zan, kontakizun laburrak eta umeentzako ipuinak idazten hasi eta bere bokazino sendoena literatur sorkuntzea zala ikusi eban arte. 2009an, lehenengo eleberria, Los privilegios del Ángel (Eunate Editorial) argitaratu eban. Lan horrek oso harrera beroa izan eban.

2013ko urtarrilean, El guardián invisible (Planeta taldeko Destino Ediciones) argitaratu eban, Baztango trilogiako lehen liburukia. Lan horren zinema produkzinorako eskubideak Peter Nadermannek, Millennium saga ospetsuaren produktoreak, erosi ditu. Momentu honetan, Dolores Redondo Nafarroako Erriberan bizi da, eta bertan idazten dau, eta abentura zabal horren bigarren eta hirugarren partea sortzeko prozesuan dabil beharrean.

Seigarren edizinoa

2007ko urtarrilean Eztabaidak literatureagaz egitaraua martxan jarri zanetik, Bidebarrietako Liburutegiko Ekitaldi Aretoak idazle bikoteen arteko alkarrizketak jaso ditu, besteak beste, Ana María Moix eta Luisa Etxenike, Alfonso Sastre eta Carlos Gil, Luis Eduardo Aute eta Ruper Ordorika, Juan Manuel De Prada eta Aitzpea Goenaga, Juan Bas eta Juan Madrid, Fernando Marías eta Toti Martínez de Lezea, María Dueñas eta Lorenzo Silva, Alberto Vázquez-Figueroa eta Almudena Arteaga, Jordi Esteva eta Rosa Regás edo Juan José Millás eta Pedro Ugarte.

Kultura eta Hezkuntza Sailaren ekimena, idazleakana hurreratzeko modu barria izan da, jentaurreko alkarrizketaren edo eztabaidearen bitartez, aurretik proponidutako gai batean oinarrituz. Egitarauaren helburua literatureagaz alkartzeko topalekua eskaintzea izan da, zeharkako ikuspegitik, letrak eta beste zenbait diziplina lotuz (arkitekturea, musikea edo matematikak, besteak beste), edo literaturearen genero batean oinarrituta, genero horretan sakonduz, egileen eskutik.]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/17 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11321&sec=28 Hilean behin, barikuz, Bilboko Guggenheim Museoa zabalik egoten da gauez, Art After Dark saioetan bai arteaz bai musikaz gozetako aukerea eskainiz. Fever-egaz lankidetzan antolatutako saio honeetan nazinoarteko DJ onenen musikea entzun, jantzan egin eta erakusketa interesgarriak bisitau zeinkez. Gaur, maiatzak 17, saio dotorea atondu dabe. Egitaraua ondokoa dozue:

- Estiloa: musika elektronikoa
00:00: KASPER BJØRKE (HFN Music, Danimarka). Kasper Bjørke DJ eta produktorea persona ospetsuenetakoa da Danimarkako musika independentearen industrian. Filur disco house bikotea sortu eban WhoMadeWho-ko Tomas Barfod-egaz batera, eta sortzaile eklektikoa nahiz aldakorra da. Bakarka egin dituan hiru albumak txalotuak izan dira. Besteak beste, Mirau eta Compost Black diskoetxe entzutetsuetan lanak plazaratu ditu, eta itzal handiko artisten lanak nahastau ditu, Trentemøller edo Moby-renak, adibidez. DJ modura, sarri ibilten da Montreaux-eko Jazz jaialdian, Fabric Londonen edo Pariseko Social Cluben.

- Estiloa: musika elektronikoa
23:00: EL TXEF A (Fiakun, Gernika). Aitor Etxebarria, Gernikan jaio eta Bilbon bizi dan musikari gaztea, kantidadea baino kalidadea nahiago daben artista horreetako bat dogu. 27 urte ditu eta honezkero Permanent Vacation, Suol, Hypercolour eta beste diskoetxe handirentzat grabau dau, baita Fiakun bere diskoetxearentzat be. Joan dan 2012an kaleratu eban Slow Dancing in a Burning Room bere lehen lan luzea. Horri esker, Sónar lako jaialdietan parte hartu dau eta hainbat uritan jo dau, besteak beste, Berlin, Rio de Janeiro, Londres, New York, Chicago, Mosku, Viena eta Mexico DF. Gaur egun, produktore gazte hau bere bigarren disko luzea grabetan dago eta urte amaieran kaleratuko dau.

- Estiloa: Soul, jazz
22:00: ADRIAN (Fever, Bilbo). Adrian hamar urtetik gora daroaz 'mezua zabaltzen'. Hasiera-hasieran, Comic’s tabernan, lurpeko zuloan. Bertan, balztasuna ezagutarazo eutson bilbotarren belaunaldi bati. Gero, Bullitt Groove Club-en, bere klubean, egiteko musikala eukan tokian. Gaur egun, diskoak jarten eta sustatzaile lanetan dabil Fever-en, hau da, erabilera anitzeko klub garrantzitsuenean Espainiako iparraldean. Kabinan honako honeekaz batera ibili da: Keb Darge, Jazzman Gerald, Eddie Piller (acid jazz), Oli Stewart (Casbah 73), Jadd (Improvisto), Mark Taylor (Blue note), Ian Wright, Andy Lewis eta Wayne Kraregaz.]]> Musikea Bizkaie! 2013/05/17 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11320&sec=27 Bilboko Udaleko Kultura eta Hezkuntza Sailak antolatutako Eskola arteko Antzerki Lehiaketearen 18. edizinoko azken ekitaldia Arriaga Antzokian izango da datorren domekan, maiatzaren 19an. Ekimenean uriko 20 ikastetxetako 616 ikaslek hartu dabe parte, eta euskeraz, gaztelaniaz eta ingelesez egindako 36 antzezlan eszenaratu ditue.

Lehiaketearen aurtengo edizinoko lan eszenikorik onenaren saria Maestra Isabel Gallego Gorria herri ikastetxeko ikasleek sortutako eta aurkeztutako Zure osasunerako antzezlanak jasoko dau, lehiaketearen antolatzaileek jakinarazo dabenez.

Ganerako sariak ondokoak izan dira:

• Proposamen eszenikorik originalena: Ibarrekolandako institutuko Enredo cluedo.

• Antzerki, jantza, zirku edo bestelako diziplina eszenikoak berreskuratzeko lanik onena: Deustuko ikastolako Pailazoak palazioan.

• Interpretazino globaleko eta koraleko lanik onena: Karmelo ikastolako Errobotak.

• Parte-hartzaileen edaderako ondoen moldatutako lana: Iruarteta ikastetxeko Liburu majiko bat.

• Epaimahaiak modu librean emondako akzesita: Iruarteta ikastetxeko Konde baten istorioa.

• Antzezlanaren alderdi teknikoen tratamendurik onena: Arangoiti ikastetxeko Zaindu gure planeta.

Bilboko ikastetxe guztientzat zabalik dagoan lehiaketea 1992an sortutako ekimena da, umeen artean arte eszenikoak sustatzeko helburuagaz. Antzezlan onenek jasoko dituen diru sariez gan, parte hartzen daben ikastetxe guztiek 300 euro jasoko ditue, ikasturtean zehar prestau beharreko lanetan laguntzeko.

Bilboko Udaleko Kultura eta Hezkuntza Sailak BilbaoEszenagaz alkarlanean diseinau dituan programa eszenikoek, sorkuntzea bultzatzeaz gan, umeen artean antzerkiagazko zaletasuna sustatu nahi dabe. Holan, lehen eta bigarren hezkuntzako ikasleei zuzendutako emonaldiak antolatu dira, urian ikus-entzule horreei zuzendutako antzerki programazino egonkorra bultzatzeko asmoz.]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/17 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11319&sec=30 Sasoian sasoiko produktuak izenburuagaz, sasoiko arrainak jateak dauen garrantzia azpimarratu dau Idurre Bideguren Bermeoko alkateak azokearen aurkezpenean. 'Sasoiko arrainak jatearen abantailak asko dira, osasunerako ez eze, arrainen bizitza zikloa jagoten da eta euskal kostaldeko arrantzaleen onurarako be bada. Sasoiko arraina konserbetan ere jan daiteke, gure kontserba enpresa gehienak arraina sasoian erosten dabelako eta aitatutako onura guztiak lortzen laguntzen dabelako, azpimarratu dau Bidegurenek. Esangura horretan, Bermeoko Arrain Azokea gure konserba-industriaren erakusleiho aparta dala adierazi dau.

Bidegurenegaz batera egon dira aurkezpenean Leandro Azkue Eusko Jaurlaritzako Arrantza eta Akuikultura zuzendaria, Alberto Madariaga BBK-ko eskualdeko zuzendaria, Irune Ormaetxea Bermeoko Udaleko Turismo zinegotzia, Antonio Barrena El Correoko Jarduera eta Laguntza zuzendaria eta kontserba enpresetako ordezkariak.

Bermeok Euskadi mailan kontserba industria gehien dauen herria dala nabarmendu dau Bidegurenek, eta Bermeoko Arrain Azokea mota honetako azoketan erreferentea izateko Udalak eta konserberek alkarregaz lanean dabilzala esan dau. Arrain Azokea garrantzitsua da gure herriaren etorkizunerako eta bere profesionalizazinoaren aldeko apustua egiten dogu, gaineratu dau.

Era berean, krisialdiagaitik, enpresek bizi daben egoera baltzagaz Bermeoko Udalak bat egiten dauela adierazo dau. Bere esanetan, Bermeoko konserba industria sendotu behar dogu eta horretarako beharrezkoa da bere lehiakortasunaren aldeko pausuak emotea eta horretan gabilz beharrean. Holan, Bidegurenek gogoratu dau Bermeoko Udalak eta herriko konserba enpresek euren irudia izango dan logotipo lehiaketea antolatu dauela. Lehiaketearen irabazlea Arrain Azokan bertan ezagutarazoko da.

20 erakustoki

Aurtengo Arrain Azokan 20 erakustoki egongo dira. Enpresek eta erakundeek beren produktuak eskainiko ditue bisitariek probau eta erosi ahal izateko, eta horrezaz gan, arrantza mundua erakutsiko dabe.

Azokearen profesionalizazinoaren aldeko apustuan, maiatzaren 24an, goizean, AZTIren eskutik, Tendencias globales para innovaciones locales: ideas inspiradas para el sector pesquero en Euskadi berbaldia izango da, eta Jose Maria Ferarios AZTI-Tecnaliako Arrantza eta Itsas Teknologia Saileko teknikariaren Dakarreko kanpainak liburua aurkeztuko da.

Ekimen barriak be egongo dira, adibidez, maiatzaren 25ean argazki rallya eta Latie emongotsut izeneko Bermeoko konserba enpresen inkesta-jolasa egingo dira. Ekimen honetan, eguerdiko 12:00etan txosna inguruan bisitariei konserba bat proponidu eta burura jatorkezan hiru berba esateko eskatuko, konserba eta Bermegaz lotutakoak. Ondoren, konserba lata bat erregalauko jake eta holan bertatiik bertara egiaztatu ahal izango dabe Bermeoko konserben kalidadea eta laten praktikotasuna.

Era berean, arrain salmentaren simulazinoak be izango dira Bermeon eta konserba enpresek egingo dituen bokartaren tratamendua eta ezaugarriak ezagutzeko erakusketea eta urtero egiten dan pintxo lehiaketea be ezin ahaztu.

Beste alde batetik, Gaztelugatxeko San Juanen ur azpian dagoan Begoñako birjinearen irudiaren 50. urteurrena da aurten, eta hari buruzko argazki erakusketa bat egongo da, Cevasek antolatuta, Nestor Basterretxea aretoan.

Itsasoko kulturea zabaldu guran, gune didaktikoan etxeko txikienei zuzendutako ekimenak eta marrazki lehiaketea egingo dira, eta urtero lez, Urpeko Zinearen Zikloa egingo da Nestor Basterretxea aretoan; Galerna ekaitz ezezaguna dokumentala be proiektauko dabe.


Sutea

Bermeoko konserba enpresek joan dan apirilaren 11n Bermeoko Alde Zaharreko sutean kaltetukoei laguntzinoa eskaini nahi izan deutse, eta holan, Arrain Azokan konserbaz osotutako sorta solidarioak salduko ditue.

Erakustokiak maiatzaren 24ko goizeko 11:00etatik aurrera bisitau ahal izango dira, baina hasiera ofiziala arratsaldeko 13:00etan izango da. Egun horretan Hegaluze saria be emongo da; Bermeoko herriaren izena, euskal kantak eta kulturea zabaldu dabenei emoten jake.]]> Pil-pilean Bizkaie! 2013/05/17 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11318&sec=27 Ertibil Bizkaia 2013 Arte Plastikoen Erakusketa Ibiltaria Bilboko Rekalde aretoan egongo da ikusgai, maiatzaren 16tik bagilaren 30era. Ertibil erakusketa barria Bilbon abiatuko da, eta Amorebieta-Etxano, Ortuella, Lekeitio, Barakaldo, Basauri, Santurtzi, Arrigorriaga, Ermua eta Gernika-Lumoko udalerrietatik igaroko da. Barritasun moduan, lehenengoz, Gasteizko Montehermoso kulturunean ikusi ahal izango da Ertibil, izan be, hantxe amaituko dau bere ibilbidea, 2014ko urtarrilaren 12an.

Ertibil Bizkaia arte erakusketa ibiltariak hogeita hamaikagarren urtea dau aurten. Erakusketea 1983an sortu zan, Bizkaiko Foru Aldundiak antolatuta Ortuella, Lekeitio, Barakaldo, Basauri, Santurtzi, Arrigorriaga, Ermua eta Gernika-Lumoko udalerriak laguntzaile zirala; helburua zan lurraldean sortzen diran artistak laguntzea eta sustatzea, bai eta beste autonomia erkidego batzuetatik eta Europako herrialdeetatik etorrita be euren sorlana Bizkaian garatzen daben artistak laguntzea eta sustatzea be. Bizkaiko eta Euskal Herriko arte garaikidea sustatzea, egile gazteak nazinoarteko erakusketa-zirkuituetan sartzea eta Lurralde Historikoan jarduera artistikoa sortzea dira Bizkaian sortutako Kultur Hedapeneko Plan honen ardatzak.

Aurtengo lehiaketan, 163 lan aurkeztu dira, espezialidade guztietako 115 artistarenak. Aurkeztutako lanen artean, Ertibil Bizkaia 2013 erakusketea osotzen daben 20 lanak hautatu dira. Epaimahaia ondoko profesionalek osotu dabe: Petra Joos (Guggenheim Bilbao Museoko Museo Jardueren zuzendaria), Ana Salaverria (Donostiako Koldo Mitxelena Erakustaretoko zuzendaria), Alicia Fernández (Bilboko Rekalde Erakustaretoko zuzendaria), Ismael Manterola (UPV/EHUko Artearen Historiako irakaslea) eta Jaime Cuenca (arte kritikaria eta Deustuko Unibersidadeko irakaslea).

Sariei jagokenez, lehiaketako saridunek sari honeek jasoko ditue: 5.000 euro lehenengoak, 4.000 bigarrenak eta 3.000 hirugarrenak. Hautatutako ganerako artistek 2.000 euro eskuratuko ditue.

Saritutako hiru artistak Patrick Grijalvo, Amaia Gracia Azketa eta Jose David Romero Martin dira, eta hautatutako ganerako hamazazpiak, ostera, ondokoa: Julen Agirre Egibar, María Andrés Sanz, Saray Blades, Juana García-Pozuelo, Inés García, Rakel Gómez Vázquez, Edurne González Ibáñez, Eduardo Hurtado, Miriam Isasi, Edurne Martínez Arroyo, Saray Pérez, Sarah Rasines, Ana Riaño, Javier Rodríguez Pérez-Curiel, Laurita Siles, Christian Villavicencio eta Diego Vivanco.

Artista sarituak

Patrick Grijalvo (Bilbo, 1984) izan da lehen sariaren irabazlea, Interbellum izeneko argazki-lanagaz. Jaime Cuencak azaldu dauenez, bere irudien autonomia taiutzeko modua aurkitu dau, egiazko erreferenteagaz dauen loturea ahulduz -galdu barik- eta bere objektu izaerea aldarrikatuz. Artistak irudiei ez deutse inponiduten hiru dimensinoko edozein forma, azalera fotografikoak berezkoak dituan ezaugarriak abiapuntutzat hartuz eratzen dau forma hori.

Grijalvok, 2011n, Bizkaiko Foru Aldundiko Kultura Sailaren Rekalde bekea irabazi eban, Rotterdamgo Het Wilde Weten (HWW) zentro artistikoan egoitza bat egiteko. Bilbon bizi da eta Bilbon egiten dau lan, eta bertan egin dau bere prestakuntza artistikoa be, Leioako Arte Eder Fakultadean, UPV/EHUn; hain zuzen be, Irudia, Ikus-entzunezkoak eta Argazkigintza espezialidadea ikasi dau.

Bekadun egoiliarra izan da Bilbao Arte Fundazinoan 2010ean, eta urte horretan bertan, egoitza-bekea lortu eban Austriako Kunsthaus Bregenz museoan. Hainbatetan aintzatetsi izan ditue haren argazkiak aitamenakaz Lucie Foundationeko International Photography Awards sarietan.

Amaia Gracia Azquetak (Iruñea, 1985) irabazi dau bigarren saria, Guía-Montaña izeneko pieza eskultorikoagaz. Obra horretan, medailoi bat txertatu dau, eta medailoiaren barruan, mendizale baten irudia ikusten da, bizkarrez, Caspar David Friedrich margolari alemaniarraren Ibiltaria hodeizko itsasoaren gainean ospetsuko irudiaren erreplika moduan. Medailoia mahai baltz, soil eta estu baten gainean ipinia dago, doluminen liburuei eusteko balio dabenen antzeko batean. Hartzaileak beira baten bidez bakarrik begiratu leike, denporea etenik gelditu dan kutxa batean bezela.

Jose David Romero Martín (Loja, Granada, 1988) da hirugarren saritua Ertibil Bizkaia lehiaketa honetan, The martyr is not present obreagaz. Lan horretan, neurri batean, Atarax (ansiolitiko bat, gaur egun gero eta gehiago konsumiduten dana) kaxa egiazkoaren tratamendu grafikoa erreproduziduten dau.

Rekalde aretoko hurrengo erakusketak

- Bagilak 4: Manu Uranga.

- Garagarrilak 11: Cristina Lucas.

- Garagarrilak 23: Silvia Olabarria.]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/16 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11317&sec=27 UEUk 41 ikastaro antolatu ditu, pasa dan urteko arrakasteari eusteko helburuagaz. Aurkezpenean Karmele Artetxek, UEUko Zuzendariak eta Irati Iciarek, UEUko Udako Ikastaroetako arduradunak hartu dabe parte.

Karmele Artetxek hartu dau lehenengo berbea: pozgarria da beste urte batez UEUren Udako Ikastaroak aurkezten egotea. Azken bi urteak UEUrentzat ekonomikoki oso gogorrak izaten ari dira eta egoera horretan gauzak antolatzen jarraitzeak benetako ahalegina eskatzen deusku UEUn parte hartzen gabilzan guztiontzat. Egoera honek, ostera, gure oinarri soziala indartzeko balio izan dau, eta horri esker, igaz azken garaietako ikastaro kopuru handiena eskaini bagenduan 40. urteurrena ospatzeko, aurten erronka horri eutsi eta 41 aurkezten doguz.

Lau hamarkada daroaz UEUk euskerearen eta unibersidadearen alde lanean. Denpora tarte horretan UEUk egindako ekarpena handia izan da: euskerea unibersidade esparruan landu zitekeen apustua egi bihurtzea, euskerazko hiztegi teknikoaren definizinoa, euskal komunidade zientifikoarentzat topagune izatea, proiektu barritzaileak martxan jarteko gaitasuna, unibersiade-mailako testugintzan eta formazinoan egiten dauen lan erreferentziazkoa eta, jakina, Euskal Unibersidadearen aldarria. Oraindino, barriz, UEUk badauela zer eginik uste dogu, eta etorkizunean UEUren ekarpena handia izan daitekeela sinisten dogu. Horregaitik jarri dogu martxan 'Ni ere, UEU' kanpainea martxan. Bertan hainbat pertsona ezagunek UEUren barri emoten dabe, lehen personan.

Aurretik be egoera larriak bizi izan doguz UEUn, eta orduan bezela, orain be aurrera egingo dogu, izan be, gure bazkide eta hur daukaguzan erakunde eta banakoek erakutsi deuskuen babesa eta laguntzinoa itzela da, eta horrek beste hainbat urtez aurrera egiteko nahikoa indar emoten deusku. Aurtengo Udako Ikastaroak be horren isla izatea nahi dogu. UEUren lana ezagutara emon nahi dogu euren bidez, jenteak ezagutu gaizala gu eta baita egiten dogun lana. Horretarako Udako Ikastaroak aukera ezin hobea dira. Dakiguna erakutsiko deutsugu. Konbidatuta zagozae danak.

40+1 ikastaro

Irati Iciar-ek, UEUko Udako Ikastaroen arduradunak berba egin dau ondoren, ikastaroei jagokezan zehetasunak azaltzeko: 41 ikastaro antolatu doguz aurten, inoiz baino gehiago. Halan da be, leloan 40+1 esaten dogu igazko arrakasteari eutsi gura deutsagulako bai auzolean izan genduan babesari bai eta matrikula kopuruari be. Azpimarratu nahiko neuke ez dala erraza izan 41 ikastaro horreek antolatzea, jasotako proposamen kopuru handiagaitik, gatxa izan da aukeraketea egitea, UEUren inguruan lanean dabilzan profesional taldeak zein UEUren beraren sail eta bazkideek proposamen interesgarriak bidaldu deuskuezalako.

Esan bezela, danetara 40+1 ikastaro antolatu ditu UEUk aurten; horreetatik 20 Eibarren (UEUren Ikastetxe Nagusian), 9 Baionan (IUT unibersidadean), 11 Iruñean (Jaso Ikastolan) eta 1 Gernikan (Astran). Iciarek adierazo dauen moduan: sei jakintza arloetan banatuta egongo dira: artea eta musikea, giza-zientziak, injinerutzea eta teknologia, osasun zientziak, zientziak eta gizarte zientziak eta azken hau izango da jakintzarik nagusiena. Ikastaroakaz batera, hiru Jardunaldi antolatu doguz, UEUren sailen ekimenak hirurak be eta Udako Ikastaroen plangintzan sartuak, udako eskaintzak dituan ezaugarriez baliatzeko, hau da, azpiegiturak eta batez be ikasteko gogoa eta giroa. Iciarren esanetan, aurten hiru formatu desbardineko ikastaroak dagoz: Ikastaro espezializatuak: ikastaro honeek egiteko aurretik jakintza maila bat beharrezkoa da; Dibulgazinoko ikastaroak: Interes orokorreko ikastaroak dira eta jakintza maila zehatzik ez da behar; eta Garapen personaleko ikastaroak: ikastaro honeek persona moduan garatzeko balio dabe.

Prezioak eta diru-laguntzinoak

Laguntza garrantzitsuak dagoz aurten udako ikastaroetan parte hartzeko: Ikasle, lanbako eta jubilatuen matrikuletan beherapenak eskaintzen ditu UEUk.

Horrezaz gan, Bizkaiko Foru Aldundiak Bizkaiko unibersidade ikasle eta unibersidade ikasle ohi-lanbakoei matrikulea, egoitza eta joan-etorriak pagauko deutsez.

Era berean, Euskal Herriko hainbat udalek diru-laguntzinoak emongo ditue euren herritarrentzat. Zerrenda guztia UEUren webgunean ikusgai dago.

Izena emoteko epea honezkero zabalik dago eta ikastaroa hasi baino astebete lehenago egin ahal izango da matrikulea. Informazinoa eta matrikulea: www.ueu.org]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/16 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11316&sec=28 Deserria dau kantagai Eñaut Elorrietak bere bakarkako lehenengo diskoan, deserri politikoa, soziala, existentziala, ertz askotakoa. Hamar kanta konposau ditu, bi bere berbakaz, eta ganerakoak egile ezagunenak, tartean, Joseba Sarrionandia, Mario Benedetti, Joan Oliver eta Harkaitz Cano. Lizarran aurkeztuko dau Deserriko kantak (Elkar) jentaurrean, maiatzaren 18an, Golem aretoan.

Diskoaren atzean jente askoren lana dagola autortuz hasi dau aurkezpena Eñaut Elorrietak, aurrelan handia egin dogu. Testuak aukeratzen laguntzaile izan ditu Harkaitz Cano, Uxue Alberdi, Unai Elorriaga, Eider Rodriguez eta Bernardo Atxaga. Oso hur sentidu dodaz, mimo handiz egin dogu lan, ganeratu dau.

Hamar kantatik, bi idatzi ditu Ken Zazpi taldeko abeslariak, Gaua eta Itzulera I. Ganerakoak beste egile batzuenak dira, hiru Joseba Sarrionandiarenak, Geografia singlea, Besamotzaren besoa eta Propostas para a definiçao do exilio. Aurreko lanetan be erabili izan ditu idazle iurretarraren testuak, diskoaren gaia deserria izanda egon egon behar eban, bere esanetan. Canok disko honetarako berenberegi idatzi dau Azken balsa kantea.

Disko kontzeptuala, orain arteko literarioena dau, kanta gordin eta intimoak osogai. Gure gorputzetatik kanpo bizi gara, kanpoko inpulsoei gehiegi begira. Deskonektauta bizi garan sentsazinoa daukat, baina deserri existentzialaz gan, bestelakoak be, politikoa eta soziala be kontuan izan ditu.

Kanten moldaketetan Ruben Caballero eta Txus Aranburu izan ditu bidelagun, Elorrietak sortutako melodiak jantzi egin ditue, gaur egungo joera eta ikutua emon. Dana dala, abestien arimea jagoten ahalegindu dala nabarmendu dau. Zuzenekoetan Deserriko bandea eukiko dau lagun: Ruben Caballero (gitarra akustikoa eta elektrikoa, mandolinea), Txus Aranburu (pianoa, tekladuak, akordeoia) eta Igor Telletxea (bateria). Kolaborazino ugari izan ditu grabazinoan, berbarako, Hasier Oleaga, Arkaitz Miner eta Xabier Zeberio.

Prozesu luzea izan da Deserriko kantak eregitea, erabagiak taldearen babes barik hartzea nekeza izan da sarritan, baina emoitzeagaz sano gustura geratu da Elorrieta. Pausu garrantzitsua da niretzat, horregaitik ondo egin nahi neban.

Maiatza eta bagilean zuzeneko ugari ditu berbatuta kantari gernikarrak: maiatzak 18an, Lizarrako Golem aretoan; hilaren 25ean, Azpeitiako San Agustin kulturgunean; bagilak 1ean, Bermeoko Kafe Antzokian; 7an, Andoaingo Basteron; 8an, Bilboko BBK Salan; eta 13an, Hendaiako Antzokian.]]> Musikea Nagore Ferreira Zamalloa 2013/05/16 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11315&sec=24 Asti Leku ikastoleak antolatu dau 2013ko Ibilaldia eta Itsasadarraren Ezkerraldeko ezaugarri nagusi biak batuko dituan ibilbidea preparau dabe: Itsasadarra bera eta industria buztartuko ditu 7,5 kilometroko zirkuituak. Industriaren munduan euskerea sartzeko lan egin dabenei egingo deutsie omenaldia aurten.

Asti Leku ikastolea Portugaleten dago, baina Ezkerralde osoko ikasleak joaten dira. Horregaitik, Txus Bilbao zuzendariak azpimarratu nahi izan dau, alboko herriek be parte hartu dabela antolakuntzan. Holan, zirkuituko bost guneetatik bat, Sestaon egongo da eta, beste bat, Santurtzin. 7,5 kilometroko ibilibidea preparau dabe, luzea dirudi baina ez da nekeza izango, iragarri dau Ibilaldiko koordinatzaile dabilen Kristinak. Ibilbide osoan eta bost guneetan era guztietako jarduerak egongo dira, kontzertu lasaiak, zaratatsuagoak be bai eta edade guztientzako ekintzak. Lehenengo gunea, zirkuituaren hasierea, Asti Lekun egongo da, aurten 50 urte beteko dituan ikastolan.

Ezkerraldea eskualde aldapatsua da eta hortik dator aurtengo Ibilaldiaren leloa, Aldapak leunduz. Txus Bilbao zuzendariak azaldu dauenez, aldatzak zentzu metaforikoan erabilten doguz, ekonomiaren aldatza igon behar dauelako gure eskualdeak eta, batez be, euskerearen aldatza igoten lagundu nahi dogulako. Asti Lekuren moduko ikastolei esker, Ezkerraldean euskaldun gehiago dagoz orain, baina aldatza dagoala ez da ahaztu behar, euskaldun kopuruak gora egin dau, baina erabilerea eskasa da oraindino, itxaroten dogu Ibilaldiak erabilereari bultzadea emotea, euskerearen aldatza leuntzea. Euskereari lagundu ez eze, ikastolearen beharrizanak be ase gura ditue Ibilaldiagaz, Txus Bilbaok esan dauenez, azpiegitura batzuk barrizteko erabiliko dabe, batik bat, batutako dirua, dirua batzea inportantea da, baina ez inportanteena, lehentasuna euskereak dauka.

Zirkuituko zatirik bereziena, 636 metroko tunela izango da, Txus Bilbaok azaldu dauenez: XIX. mendeko tunela da, meatzeetatik itsasadarreko kargalekuetara minerala eroateko trenak erabilten ebana; bertan behera itxita dago, baina guk, Ibilaldirako, atondu eta argiztatu egin dogu eta, egun batez, erabilgarri egongo da. Portugaletek badaukaz alderdi bi, itsasadar dotorea eta, atzean, alderdi industriala, tunelak biak batzen ditu, Portugaleteren paisaje biek bat egiten dabe tunelaren alde banatan.

Ezkerraldea industriagaz horren lotuta dagoanez, aurten, euskerea industria girora eroan dabenak omenduko ditue. Bizkaiko Ikastolen Alkarteko Juan Carlos Gomezek azaldu dauenez, ez da erraza izan omenaldia bideratzea, euskereak leku txikia izan dau Bizkaiko industrian. UZEI (egin dauen terminologia lanagaitik), Euskalit eta Kontseilua (industrian euskerearen ziurtagiriak banatzen ditualako) eta Elai enpresea (euskeraz funtzionetan aintzindari izan dalako) izango dira gorazarrea jasoko dabenak.

Elai Alai kultura alkarteak be zeresana dauka aurtengo Ibilaldian. Asti Leku ikastolea bultzatu eben taldeetako bat izan zan eta, orain, Ibilaldiaren antolakuntzan ibili da. Ganera, Folklore Azokearen 8. ekitaldia Ibilaldiagaz batera, maiatzaren 25 eta 26an, egitea erabagi dabe, jarduera biak batu nahi izan doguz, baina Ibilaldia izango da protagonista nagusia, azaldu dau Gaizka Benguria Elai Alaikoak. Folklorearen adierazpide guztiak batuko ditue azokan, tresnak, jantziak, artisauen lana, jantzak eta abar egongo dira, Merkatu Plazan. Musika tresnen erakusketea eta Kataluniako Casteller-en erakustaldia be iragarri ditue. Portugalete, euskerearen, folklorearen eta kulturearen uriburu bihurtu nahi dogu, dino Benguriak.

Bost gune, 7,5 kilometrotan banatuta, horixe izango da aurtengo Ibilaldia. Betiko legez, egun osoan egongo dira jarduerak: eskualdeko arraun taldeek antolatutako ekintzak, Portugaleteko Musika Bandearen emonaldia, Irrien Lagunak, umeentzako olgetak, kirol alternatiboen gunea eta abar. Makina bat kontzertu be egongo dira: Xabi Aburruzaga herriko trikitilariak disko barria aurkeztuko dau, Ibilaldiaren kantua egin dauen Kherau hantxe egongo da eta baita Gatibu, Zarama, Hesian, Trikizio eta abar be. Antolatzaileek garraio publikoan joateko deia egin dabe. Portugaleteren ezaugarriak dirala-eta, ez da erraza autoz joatea (aparkaleku batzuk atonduko dituen arren); metroak, autobusak eta trenak, barriz, zirkuituaren bihotzeraino heltzen dira.]]> Euskerea berbagai Dabi Piedra 2013/05/16 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11314&sec=20 Bermeon eta Markinan jokatu dira Bizkaiko neskatxi-mutil bertsolari gazteenen kanporaketak. Lehenengoa, harainegun eta atzo, bigarrena. Zenbat gura umek kantau ostean, zortziko finala eukiko dogu 14 urtera artekoetan. Finala zelangoa izango dan hurrengo artikuluan kontauko deutsuet, nobedadeak dagoz-eta.

Honetxek dira, 14 urtera artekoetan, Indautxuko El Carmen aretoan, maiatzaren 29an, oholtza ganean egongo diranak: Alaitz Urrutia, Maider Barañano, Lur Ziarrusta, Aritz Landeta, Iruri Altzerreka, Bittor Altube, Beñat Bilbao eta Antxon Uriguen. Eurei eta beste guztiei be zorionak.

Nire burutazinoak izango dira igual, baina pentsetan dot gazteok urtean-urtean hobetuaz doazela. Bermeon, esate baterako, lau oinak emon eta brinean urtetan eben danek jente-aurrera: tokamenean alkarren atzean parau, iladea egin eta, gero, altu kantau. Bermeon nahi Markinan egin beharrekoak: oinakaz bertsoa osotu eta gaia emonda beste bat bota. Bigarren fasera pasau ziranek ofizioka bertso bina, eta, hori danori, bape problema barik, ganera!

Eneko Elordui, Mikel Martinez, Alaitz Urrutia, Peru Irastortza, Maider Barañano, Lur Ziarrusta eta Aritz Landetaren bertsoak dakardaz Bermeotik. Lau oinak emonda osotutako bertsoak dira lehenengo laurak eta gaia emonda azkenengo hirurak:

Eneko Elordui

Etxera iristean
zegoen lapurra,
eta berak lortu du
kristoren egurra.
Guztiz hilko ote da...
ez dut ba ziurra.
Jipoi horren ostean,
berak, bai, bildurra!

Mikel Martinez

Hamahiru urte ditut,
banago hazia,
oso polita naiz ta
badaukat grazia.
Baina, egia esanda,
ni ez naiz bizia...
eta horretxegaitik
naiz ni berezia.

Alaitz Urrutia

Bertsoak botatzeko
ni banaz kapaza,
ta hauek idazteko
ez naz bape eskasa.
Ez naz larritu behar
hau da ta jolasa...
Beraz, ez jarri urduri
ta hartu arnasa.

Peru Irastortza

Eleizalde Ikastolan
urduritxo gabilz;
lagunak ikusita
lasaitzen naiz, berriz.
Potoa eginez gero,
zer egingo, aldiz...
Nire kriston bertsoak
egingo du diz-diz!

Gaia: Ikasturtearen amaierea heldu da. Bihar Udalekuetara joango zara. Maletea preparetan zabilz.

Maider Barañano

Udalekuez pentsatzen jarri
ta urduritzen naiz tarteka.
Jada badaukat bainujantzia
eta toalla gordeta.
Maleta daukat pijama labur
eta sexiez beteta,
udalekutan gauzik onena
gaba izaten da-eta.

Lur Ziarrusta

Ordua izan da jada ikasketak
alde batera uzteko,
ta udalekuak be hortxe daude
beti ondo pasatzeko.
Bakar-bakarrik maleta egiten,
behingoz alde egiteko!
Pare bat aste guraso gabe
pasatuko dut ederto.

Aritz Landeta

Irañetara joango gara,
ta ez da izango makala!
Gure barruan beti daukagu
nerbio txarren itzala.
Maleta azkar egingo dut ta
bukatu dut berehala.
Ondo pasatu, ondo ibili
eta asko jan ahal dala!

Markinako saioan jente gitxiago batu ginan, baina, halanda be, alozoko saioa egin eben bertsolariek. Oinak emonda, lehenengo, Bittor Altuberen bertsoa eta, segiduan, gaiari erantzunda, Iruri Altzerrekarena:

Bittor Altube

Neska bat ezetu dot
polita ta fina,
baina atzo ein dostan
sekulako mina:
atzo bera izan zan
neska bat zikina,
barrukoa inoz ez da
kanpokoan berdina.

Gaia: Gaur lehenengoz zoaz zure gustuko musika-kontzertu batera. Etxetik urteten zoaz.

Iruri Altzerreka

Sabelean txoritxoak ditut
aurrera eta atzera,
[?] gorputzan mende daukat
hori da nire egoera.
Lehenengo aldiz joango naiz eta
kontzertuak ikustera,
parranda egingo dot eta gero
berandu heldu etxera

15-18 urtera artekoen finala ebatzi guran, datorren astean Markinan eta Elorrion egongo gara Arkaitz Estiballes, Nahikari Ayo eta hirurok atzera be. Juanjo Respaldiza be ingurutik ibiliko da, danari zuhur.

Ordura arte, ordua ordu, txiza egin eta ohira ordu.]]> Bertsotan Gorka Intxaurbe Etxebarria 2013/05/16 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11313&sec=28 Hizkuntza Unibersala lemapean, Euskadiko Orkestra Sinfonikoak prest dauka hurrengo denporaldia. Datorren urriaren 7tik bagilaren 4ra bitartean iraungo dau. Gasteizen hasiko da eta Iruñean amaitu. 13 programa desbardin eta 50 kontzertu emongo ditue. Tartean Teresa Catalan musikagilearen Printzesaren dantza estreinauko da.

Beste alde batetik, 2009. urtetik Orkestraren zuzendari printzipal konbidatu Andrey Boreykogaz batera, Andrés Orozco-Estrada zuzendari titular izandako aro oso baikorraren ondoren, denporaldi honetan Orkestreak zuzendari barriakaz eta bueltan etorriko diran beste batzukaz egingo dau lan. Denporaldira itzuliko dira Jun Märkl, Josep Caballé-Domenech, José Miguel Pérez Sierra, Michal Nesterowicz eta Carlo Rizzi. EOS lehenengo aldiz zuzenduko dabenen artean, barriz, Christoph König, Daniel Procelijn, Michael Francis, John Axelrod eta Guillermo García Calvo. Esandako moduan, Andres Orozco Estrada zuzendaria joan egin da, eta barri bila dabil orkestrea.

Andrey Boreykoren batuteak hasi eta zarratuko dau denporaldia. Pieza gatxa, Stravinskyren Udaberriaren sagaratzea taularatuz hasiko dabe. Hain da pieza gatxa Parisen estreinau ebenean 100 entsegu egin behar izan zituela adierazo dau zuzendariak. Hemen hiruzpalau egingo ditue.

Bakarlarien artean, Judith Jauregi pianista donostiarrak zabalduko dau denporaldia. Baina, besteak beste, Mîlos gitarra-jotzailea, Emmanuelle Bertrand biolontxelojotzailea, Alexandre Da Costa biolinistea; eta pianoan, Benjamin Grosvenor britainiarra, musika fenomeno bihurtutako gaztea, eta Arcadi Volodos be nabarmendu daitekez

Orkestraren bestelako jardueren artean nabarmendu daitekez Musika Gela, Miramongo Matinéak, Musika Laborategia, Ken Zazpi talde gernikarragaz grabazinoa, etab. Bizi-bizi ibiliko da EOS, baina nazinoarteko birarik ez da izango aurten.

KlasikAT. Ken Zazpi

Gernikaldeko taldeak eta Euskadiko Orkestra sinfonikoak alkarregaz egindako lana KlasikAT Orkestrearen crossover zikloan aurkeztuko dabe zuzenean. Lehenengo aldiz Ken Zazpiren abesti ezagunenetako askoren zein abesti barrien bersino sinfonikoa Fernando Velázquez konpositoreak (El Orfanato, Lo Imposible, etc.) egindako moldaketakaz.

Abenduaren 3tik 13ra izango da, Donostia, Iruña, Bilbo, Gasteiz eta Donibane Lohitzunen (KlasikAT lehenengo aldiz Lapurdin).]]> Musikea Bizkaie! 2013/05/16 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11312&sec=27 Zapatuan, Museoan Nazinoarteko Egunean, egitarau berezia eskainiko dabe Bizkaiko museoek. Museoak (memoria + sormena) = gizarte aldaketa goiburupean ospatuko dabe eguna 20 museoek.

Josune Ariztondo Bizkaiko Aldundiko Kultura diputaduak aurkeztuko egitarauaren bari emon dau. Urtero, 1977tik, Museoen Nazinoarteko Eguna ospatzen da maiatzaren 18an, eta aurten be bat egingo dabe Bizkaikoek. Ariztondok museoak bisitetako deialdia egin dau, izan be maiatzaren 18 eta 19an eskaintza bereziak izango dira. Museoetara hurreratzen diranek hainbat abantaila izango ditue zapatuan, esaterako, sarrerea debalde, azaldu dau.

Bizkaiko Foru Aldundiak eskuliburu bat argitaratu dau, lurraldeko museoak ezagutarazoteko, Bizkaiko Museoak. Helbideak, ordutegiak, zerbitzuak, bildumen zehaztasunak... museo bakotxeko informazino zabala batu dabe. Argitalpena sarean be eskuragarri dago, hemen.

Ondoko museoak ospakizunagaz bat egingo dabe, eta egitarau berezia eukiko dabe astegoienean: Meatzaritzaren Museoa (Abanto-Zierbena); Balmasedako Historia Museoa, Pasinoaren Museoa eta Boinas La Encartada; Arkeologia Museoa, Athletic Club Museoa, Arte Eder Museoa, Eleiz Museoa, Guggenheim Museoa, Bilboko Itsasadarreko Itsas Museoa, Berreginen Museoa eta Euskal Museoa, Bilbon; Euskal Herria Museoa eta Bakearen Museoa (Gernika-Lumo); Bizkaia Zubia (Getxo); Medikuntza eta Zientzia Historiaren Euskal Museoa (Leioa); El Pobaleko Burdinola (Muskiz); Rialia-Industriaren Museoa (Portugalete); Enkarterri Museoa (Sopuerta); eta Simon Bolivar Museoa (Ziortza-Bolibar).

Museoak (memoria + sormena) = gizarte aldaketa egitarau oso-osoa, hemen.]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/16 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11311&sec=29 Maiatzaren 17an, munduan ospatuko dan Internet Egunaren bezperan, Internet&Euskadi alkarteak antolatu eta Fidenet Comunicaciónek babestuta, Tweets & Txots ekitaldia izango da Astigarragako Petritegi sagardotegian, maiatzaren 16an. Arratsaldeko 19:00etan emongo jako hasierea ekitaldiari bodegara bisiteagaz (aukerakoa) eta 19:45etan, berbaldiak lehenengo eta afaria gero izango dira. Sarrerak 25 euroan dagoz salgai barrabarra.eu webgunean.

Teknologia eta turismoa eta gastronomia buztartuz, txotx eta sagardao zurrutada artean tweetak ez dira faltako. Ekitaldiko #Txotx eta Internet Eguna-ren #iEguna hashtagak erabiliko dira.

Tweets & Txots. Berbaldiak

- 3D Inprimagailuak. Hizlaria: Iván Blasco. Berbaldian, kode edegiko 3D inprimagailu bat erakutsiko da (Ultimaker) eta bertatik bertara ikusi ahal iznago da lankidetza prozesuen bidez posible dala gure 3D inprimagailua eregitea, arrazoizko kostuagaz. Gainera, pieza bat sortuko da zuzenean.

- Internet landa inguruneetan, Guifi.net, Gaueko enpresako Joseba Martosek aurkeztuta. Guifi Gauekok sustatutako telekomunikazino sare edegi, libre eta neutral bat da. parte-hartzaile bakotxak konektaukeran sarea zabaldu eta konekzinoa lortzen dau.

- Cyberbullinga. Hizlaria: Ruth Salas, Minutes for Women presidenteordea. Cyberbullinga bardinen arteko jazarpen psikologikoan jarduteko baliabide telematikoen erabilerea da eta berbaldian kasu errealak aurkeztuk eta interneteko erabilera kontziente eta arduratsua egiteko aholkuak emongo dira.

Afaria sagardaotegi menuagaz: makailau tortilea, makailua frijitua piperrekaz, txuletea, gaztaia, irasagarra, intxaurrak eta Tolosako teila eta zigarrutxoak.

Oharra: Uri-autobusaren geltokia 500 metrora dago. Azkena 22:00tan irteten da Astigarragatik.]]> Sarean Bizkaie! 2013/05/15 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11310&sec=28 Pirinioetako soinuak eta jantzak batu ditu Aiko taldeak Bilgua (Elkar) disko barrian, XX. mende hasierako erromerien antzera, jauziak, jotak, valsak, mazurkak eta txotisak grabau ditue. Jantzan egiteko diskoa da, hasi eta amaitu nabarmendu dabe taldekideek. Bagilaren 1ean, Markinan aurkeztuko dabe zuzenean.

Sabin Bikandi, Patxi Laborda, Asier Garcia eta Ainara Artetxe taldekideek aurkeztu dabe Bilgua prentsaurrekoan, Bilboko Elkar aretoan. Behar barria erdi jolasean sortu zala autortu dau Bikandik, Pirineoetan inspirauta, diskoaren azpitituluak -Pirinioetako magaletan dantzan- agirian dakarrenez.

Hogei pieza sortu ditu Aikok, joan dan mende hasieran Luzaideko erromerietan egiten eben antzera antolatuta: jauziekaz hasi; ostean, mazurka, balsa, jotea eta kontrajantzea; eta jauziak atzera be, amaitzeko. Pirineo inguruan sortutako kulturea, musikea egiteko modua da, azaldu dau Labordak.

Jantzan egiteko disko erraza atondu dabe, halan esan deutsie, sikeran, Jantzaldi ibiltaria-n parte hartzen daben ikasleek. Erromerietarako abesti aproposak dira, jantzan egiteko. Jantza tradizionala da dana, -esan dabe- eta horren funzinoa da jantzan egitea, hartu-emona, transmisinoa. Erabilia eta transmititua izateko musikea da, euren eretxiz.

Biolinaren eta txirularen doinu bateratuak, ttunttunaren erritmo harmonikoak, eta tanborraren eta bonboaren erritmo zehatzek osotzen dabe Bilgua. Artzainen batzarrari esaten jako bilgua Erronkari inguruan. Batzarrotan kontakizunak eta kantuak trukatzen zituen, eguneko beharrak amaitu ostean.

Sei bat urte dira Aikok Jantzaldi ibiltaria ekimena martxan ipini ebanetik, jentea armairu koreografikotik urteteko, eta lotsak albo batera itxi, eta herriko plazetako erromeriak berreskuratzen.

Bilgua diskoko kantak Aikoren webgunean eta Facebooken entzun eta ikusi daitekez, hemen edo hemen. Bideoak bazkaloste baten grabau zituen, Otxandion, inolako asmo pedagogiko barik, baina jantzen giroa ikusteko egokiak dira.

Bagilaren 1ean, Markinan, aurketzuko dabe jentaurrean Bilguak, 19:00etan; eta, hurrengo egunean, eguraldia lagun, Urbian beste aurkezpen-erromeria bat egingo dabe. Bagilaren 8an saio bi izangon ditu taldeak; bata, 13:00etan, Esozian (Soraluzen); bestea, Donostiako Konstituzino Plazan, 20:30etan.
]]> Musikea Nagore Ferreira Zamalloa 2013/05/15 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11309&sec=31 Fant, Bilboko Zinemaldi Fantastikoko jaialdiak 4.938 ikus-entzulegaz zarratu dau 19. edizinoa, hau da, 2012ko edizinoan baino % 18 gehiago eta 2011ko edizinoan baino ia % 52 gehiago.

Antoaltzaileek jakinarazo dabenez, hogei proiekzino programau dira aurten, hau da, 60 zinema ordu baino gehiago. Proiekzino horeien artean, inaugurazino ekitaldian, Park Chan — Wook korearraren Stoker filmagaz, euskal film laburren proiekzinoan —biak be Alondigako auditorioan— eta nazinoarteko film laburren saioan leku guztiak bete ziran. Holan, Fant Laburrean sekzinoak izan dauen arrakastea ikusita, bi saioak atzo (Maiatzak 14) eskaini zituen barriro Golem-Alondigako 1. aretoan, eta 118 persona joan ziran saio horreek ikustera.

Esan behar da, baita be, Sekzio Ofizialean lehiaketara aurkeztu ziran film luzeen artean, lauren proiekzinoetan be ia leku guztiak bete zirala: Antiviral, The seasoning house, The king of pigs (FAS Zine Klubagaz alkarlanean eskainitako proiekzinoa) eta Maniac.

Horrezaz gan, Fant-eko edizino honetako bigarren egoitzea Otxarkoagako udaltegitik Campos Antzokiko Kupula aretora eroan da eta bertan doban eskaini diran Asia Fant eta USA Fant zikloak emon dira. Saio bakotxak 50 ikus-entzule izan ditu batez beste, hau da, ikus-entzule kopuruak hazkunde garrantzitsua izan dau, aurreko edizinoakaz konparauta.

Azpimarratzekoa da aurtengo edizinoan 50 komunikabide baino gehiago akreditau dirala, Estadu osoan zinema fantastikoan eta bildurrezkoan espezializauta dagozan argitalpenak, batez be, EAEko kultur komunikabideez eta ohiko komunikabideez gan. Horrek argi eta garbi erakusten dau zinemaldia genero horretako erreferente legez finkatu egin dala, nazino zein nazinoarte mailan.]]> Zinemea Bizkaie! 2013/05/15 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11308&sec=27 Erakusketa ibiltari batek Europako herritarrek dituen eskubideak azalduko ditu hile honetan UPV/EHUko Bizkaiko eta Gipuzkoako campusetan. Erakusketea Leioa-Erandio Gunean izango da maiatzaren 13tik eta 17ra bitartean eta Gipuzkoako Campusean, barriz, maiatzaren 20tik 24ra.

Europako Batasunean daukazuzan eskubideen barri ba al daukazu? Ba al dakizu arazorik barik EBko bestelako herrialdeetan bidaiatu, bizi, ikasi edo lan egin zeinkela? Ba al dakizu Europako Osasun Txartela aurkeztuz beste edozein europar estadutan be dobako arreta medikua jaso zeinkela? Eta hirugarren estaduren batean bazagoz EBko kide dan edozein Estaduko enbaxada edo konsuladuetan babesa jaso zeinkela? Horrexek dira EB osotzen daben Estadu kideren bateko herritartasuna daben personek daukiezan zenbait eskubideen adibideak.

Euskal gazteriaren artean eskubide horreek guztiak jendarteratu eta ezagutarazo guran, 9 de Mayo eta Eurocampus kultur alkarteek, 2013 Hiritartasunaren Europar Urtea markoaren barruan, Europame izeneko ekimena garatzen dabilz.

Erakusketa honetan, besteak beste, EBko beste herrialderen batean lan egiteko diran tresna desberdinak, gazteentzako hezkuntza eta mobikortasun programak eta ikasketak edota lana dirala eta dagozan egonaldi aukerak azaltzen dira. Era berean, Europako Batasunean diran eskubideak eta parte-hartze aukerak be azaltzen dira.

Herritarrek parte-hartzerako daben aukeretako bat, urtebete barru egingo diran Europako Parlamenturako hauteskundeetarako boto eskubideaz gan, herritar-ekimen eskubide barria dago. Eskubide honi esker, Europako herritarrek zenbait gaietan lege proposamenak egitea eskatu leikie, beti be, Europako Batasunean miloe bat sinadura lortzen badira.

Europar Batasunagazko gero eta desilusino eta aldentze handiagoa dagoala ikusirik, hile honetan bertan Euskadin abian jarri dan Europame ekimenak euskal gazteriari Europar Batasuneko kide izateagaitik dituan eskubideak ezagutarazo nahi deutsoz eta, era berean, Europar Batasunaren funtzionamenduaren inguruan dauen eretxia edo etorkizuneko Europarako dituan ideiak adierazoteko bide bat be eskaini nahi deutso.

59 segunduko bideo lehiaketea

Europamek eskuko telefonoakaz grabautako bideo laburren lehiaketa bat antolatu dau Europame-Esaiezu zer pentsetan dozun lelopean; horrezaz gan, eztabaida eta sormen tailer batzuk be izango dira gazteek, eskuko telefonoak erabiliz, herritar-kazetaritza lanak egin deiezan.

Europame-Esaiezu zer pentsetan dozun lehiaketea pasa den maiatzaren 6an jarri zan martxan eta bertan 18 eta 35 urte bitarteko euskal gazteek parte hartu leikie. Parte-hartzaileek Europar Batasunaren inguruan daben eretxi, proposamen edo ekimenak islatu behar ditue. Lehiaketearen amaieran bi sari banatuko dira, bata epaimahaiak erabagitakoa eta bestea europame.eu webgunean bisitariek emondako botoen arabekoa. Kasu bietan sariak 64Gb-ko iPad 4 bat eta bi personentzako InterRail GlobalPass txartelak izango dira.

Bestalde, tailerretan, parte-hartzaileek eskuko telefonoak komunikazino tresna lez erabilteko trebakuntza praktiko zein teorikoa jasoko dabe, ondoren herritar-kazetaritzako praktika bat egiteko.

Ekimenaren emoitzea Europako Parlamentuan diran euskal ordezkariei helarazoko jaken bideo laburpen bat izango da, euskal gazteriak EBren inguruan dauen esatekoa entzun deien.]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/15 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11307&sec=24 Euskerearen Gizarte Erakundeen Kontseiluak euskereak lan munduan dauen egoerearen inguruan hausnarketea egin dau, aholkularitza sektorean dabilzan bazkideakaz, eta lan munduko beste eragileakaz konpartidu dau hausnarketa hori. Ondorio horreekaz guztiakaz, lan mundua euskalduntzeko konferentzia antolatu dau bagilaren 13rako, Arrasaten, Garaia Barrikuntza Zentroan.

Igazko bagilean, euskereak lan munduan bizi dauen egoereagaz arduratuta, aholkularitzearen sektorean lan egiten daben Kontseiluko bazkideek gogoetarako deia egin eutsien lan munduko eragileei. Orduan, egoerearen diagnostikoa egin eta alkarbanatu beharraz eta aurrera begirako proposamenei buruz hausnartu beharraz berba egin eben.

Kontseiluko idazkari nagusi dan Paul Bilbaok konferentzia aurkezteko agerraldian Bilbon adierazo dauenez, honezkero lan munduaren euskalduntzean lanean dabilzan eragileek egoerearen diagnostikoa egin eta sektoreko eragile garrantzitsuenakaz hausnarketa prozesua garatu dabe. Enpresariakaz, sindikatuakaz, kontsumitzaileen alkarteakaz zein administrazinoko ordezkariakaz berba egin dogu egoerearen ganean, zehaztu dau.

Holan, lan mundua euskalduntzeko ezinbestekoak diran zenbait neurri aztertu ditue eragile guztiakaz, hau da, normalizazinorako espazioen euskalduntzeak dauen garrantziaz, hizkuntza-politiken eta arauaren funtzinoaz, enpresek eta langileek hartu beharreko konpromisoez eta behar dituen bitartekoez edota laguntzez, eta bezeroek honetan laguntzeko izan leikien zereginaz.

Orain abian jarritako prozesu horretan pausu gehiago emoteko sasoia dala uste dau Kontseiluak. Lan munduan zeresana daben lau eremu nagusiei, hau da, enpresariei, langileei, administrazinoari zein herritarrei, gaiaren inguruan berba egiteko plazea eskaini nahi deutsegu eta horretarako Kontseiluan parte hartzen dogun aholkulariok Lan mundua euskalduntzeko konferentzia antolatu dogu bagilaren 13rako, azaldu dau.

Konferentzia Arrasateko Garaia Barrikuntza Zentroan izango da eta aitaturiko eremu nagusi horreetako bakotxak bere tartea izango dau: Euskeraz lan egin nahi dot: Sindikalgintzearen ekarpena; Euskeraz saldu nahi dot: Enpresen ekarpena; eta Euskeraz erosi nahi dot: Kontsumitzaileen ekarpena.

Kanpoko esperientzia

Paul Bilbaok adierazo dauenez, horrezaz gan, eta administrazinoari jagokonez, kanpoko esperientzia baten barri be izango da. Horretarako, Kataluniako Generalitateko Hizkuntza Politikarako Zuzendaritza Orokorretik Hizkuntza Araubiderako buru Joan Ramon Solé Duranyk bertan abian jarritako politiken barri emongo dau.

Amaitzeko, igaz jarritako prozesuari amaierea emoteko eta etorkizunerako lan-lerroak aurkezteari begira, Kontseiluak lan mundua euskalduntzeko atondu dauen adierazpenaren barri be emongo dau. Gero eta gehiago gara geure herrian "'euskeraz bizi nahi dot" ideiagaz bat egin eta euskeraz biziteko hautua egiten dogun herritarrak eta ondorioz baita enpresa, erakunde zein bestelako eragileak be, adierazo dau.

Amaitzeko, Bilbaok gaineratu dau lan munduan pausu garrantzitsuak emon dirala azken urteetan, baina neurri barriak ezinbestekoak dirala azpimarratu dau, prozesua orokortzeko, azkartzeko eta eraginkorrago bilakatzeko.]]> Euskerea berbagai Bizkaie! 2013/05/15 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11306&sec=31 Hogei pelikula izango dira lehian gaur hasi eta hilaren 26ra bitartean Cannesko 66. Zinemaldian. Takashi Miike, Hirokazu Kore-eda, Steven Soderbergh, Alexander Payne, Roman Polanski, François Ozon eta Jim Jarmuschen lan barriak ikusgai izango dira Sail Ofizialean. Film europar gitxi izango dira aurten lehian.

The Great Gatsby F. Scott Fitzgeralden nobelea oinarria dauen pelikuleak zabalduko dau zinema jaialdia. Baz Luhrmannek zuzendu dau pelikulea. Leonardo Di Caprio aktore ezaguna da protagonista nagusia, eta kide ditu Tobey Maguire, Carey Mulligan, Isla Fisher eta Amitabh Bachman, besteak beste. Hau lanau ez da lehian egongo

Steven Spielberg zinemagile ezaguna da Cannesko epaimahaiburua. Epaimahaiko ganerako kideak Ang Lee, Naomi Kawase, Lynne Ramsay eta Cristian Mungiu zuzendariak, eta Nicole Kidman, Vidya Balan eta Christopher Waltz aktoreak dira

Sail Ofizialaz aparte, makina bat pelikula ikusteko aukerea egongo da, Jerry Lewisi eskainitako eguna egingo dabe berbarako, Max Rose bere lan barria proiektauz. Alfred Hitchcock-en Vertigo (1958) zaharbarriztua, Joseph L. Mankiewiczen Cleopatra (1963), Francesco Rosiren Lucky Luciano (1973) eta Bernardo Bertolucciren The Last Emperor (1987) lanak be ikusgai egongo dira.

Aurtengo Urrezko Palmearen irabazlearen barri maiatzaren 26an jakingo dogu.]]> Zinemea Bizkaie! 2013/05/15 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=10&id=11305&sec=5 Begi-betegarri Angel Dominguez 2013/05/15 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11303&sec=27 Getxoko Udalak Aixe Getxo! sariak banatuko ditu datorren eguenean, maiatzaren 16an, Kultura munduaren hainbat arlotan, udalerrian sortutako zenbait eragile eta ekimenek egindako lana, beren konpromisoa eta zabalkunde ahalegina azpimarratzeko asmoagaz Koldo Iturbe Kultura zinegotziak adierazo dauenez. Ekitaldia 20:00etan izango da Fadurako Areto Nagusian.

Aixe Getxo! sariek, udalerrian egiten dan jarduera kulturala, esangura zabalean, autortu nahi dabela gogorarazo dau Koldo Iturbek, eta ospakizun giroan egin nahi da hori. Ekimenagaz, esan dau Iturbek, hirugarren urtez gizarte zibil getxotar berari esker ona agertu eta omenaldia egin nahi jako, eta jarraipena emoten jake aldez aurretik kirolaren, boluntariotzearen edo euskerearen arloetan egindako ekimenei.

Aixe Getxo! sarien helburua Getxoko Kulturearen munduarentzat urteko topagune bihurtzea dala gaineratu dau Koldo Iturbek, era horretan arloan lan egiten daben eragile, erakunde edo persona desbardinen arteko hartu-emonak erraztuz.

Aixe Getxo! sarien hirugarren ekitaldi honetan, Kultura munduagaz loturea daben sei getxotarrek osotutako epaimahaiak, 13 kategoria ezarri ditu goraipamenak egiteko. Aurreko edizinoetan lez, Koldo Iturbe Kultura zinegotziak azaldu dauenez, goraipamen horreetan normalean egiten diran estereotipoetatik iges egin nahi izan dogu eta Kultura munduan, arlo guztietan, lan egiten daben personak saritu nahi izan doguz: Arte Eszenikoetatik Baloreen Hezkuntzara; Musika Klasikotik Arkitekturara edo Literaturatik Zientziara edo Barrikuntzara arteko esparruetan lan egiten dabenak.

Saridunak

2013. urtean saridunak ondorengo honeek izan dira: Ikusizko eta Ikus-entzunezko Arteak arloan, Kiko de la Rica, zinema-argazkigintza zuzendaria; Arte plastikoak atalean, Ana Schmidt arkitektoa eta margolaria; Arte Eszenikoan, Eguzki Zubia aktorea; Musika Klasikoa eta Garaikidea atalean, Victoria Aja piano-jotzailea; Gaur egungo Musikan, Daniel Merino konpositorea eta abeslaria; Literaturan, Ibon Zubiaur filosofoa; Diseinuan Ian Mosh enpresea, Olatz Iruarrizaga diseinatzaileak zuzendutakoa; Arkitektura eta Eremu Publikoa sailean, Algortako San Nikolas eleizea, neoklasiko berantiarraren eredua dana; Gastronomian, Itxas Argia alkartea, Nazinoarteko Paella lehiaketearen sustatzailea; Kultura Hezkuntzan eta Baloreetan, Unai Aranzadi kazetaria, hainbat gerra eta utopiatan; Barrikuntza Kulturan, Sener injinerutza enpresea; Kultura Ondarea, hautemangarri eta hautemangaitzan Biotz Alai abesbatza eta Ibilbide Profesional eta Artistikoan, Rafa Villa margolaria, marrazkilaria eta eszenografoa.]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/14 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11304&sec=24 Bizkaiko Foru Aldundiak harrerea egin deutse gaur, martitzena, Portugaleten egingo dan Ibilaldia 2013ko arduradunei, Jose Luis Bilbao ahaldun nagusia buru zala. Unai Rementeria Lehendakaritzako diputadu eta bozeroailea eta Josune Ariztondo Kulturako foru diputadua be egon dira ekitaldian.

Holan, Juan Carlos Gomez Bizkaiko Ikastolen Alkarteko presidenteak, Txus Bilbao Ibilaldia 2013 antolatzen dauen Astileku ikastolako zuzendari gerenteak eta Jose Felix Ruiz Astileku Ikastolako presidenteak jaiaren zehaztasunak azaldu deutseez foru erakundeko arduradunei.

Bizkaiko ikastolen aldeko jaiaren 35. edizinoa izango da aurtengoa, eta Portugaleten ospatuko da, datorren maiatzaren 26an, Aldapak leunduz lelopean.]]> Euskerea berbagai Bizkaie! 2013/05/14 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11302&sec=29 EHUko IXA taldeak Europeana liburutegi digitaleko edukiak aztertu eta osotzen ibili da, PATHS izeneko proiektu europarraren barruan. Liburuak, pelikulak, pinturak, egunkariak, soinu-artxiboak, mapak, eskuizkribuak eta bestelako artxiboak ditu liburutegiak.

Europeanak 15 milioi ale digital ditu, makina bat formatutan: irudiak, testuak, audioak eta bideoak. Hainbeste artxibo izanda, erabiltzaileak topautako informazinoa interpretetako arazoak euki leikez. Horregaitik, liburutegi horretan kultura-lanak bisitetako ibilbide gidatuak eskaintzen ditu PATHS proiektuak.

Ibilbide gidatu horietako eduki kultural batzuek deskribapen laburra eukiten dabe, eta erabiltzailea gehiago jakiteko gogoz geratzen da sarri. Halanda ze, IXA taldeak eduki kultural horreek aberastu egin ditu hizkuntza-teknologien bitartez, hau da, item horietan interesgarri izan daitekezen antzeko edukiak proposatzen ditu. Erabiltzaileak antzeko itemen zerrenda bat dauka, gaika antolatu eta ordenatuta; kanpoko baliabideetarako, esaterako, Wikipediarako loturak gehitzen dira, eta, ganera, topautako informazinoa erraz interpretetako laguntzea emoten jako.

IXA taldeko ikertzaileek hainbat teknika erabili ditue: ikasketa automatikoa, analisi linguistikoa -morfologikoa eta sintaktikoa-, testu-corpusak, terminologia-erauzketea, testuaren ulermena eta desanbiguazioa eta abar. Teknika horreek danak 2013-2014 ikasturtean landuko ditue, Hizkuntzaren Azterketa eta Prozesamendua unibertsitate-masterrean, EHUn.

Hizkuntzalaritzea eta informatikea buztartu gura dituenei zuzendutako dago masterra, filologo eta hizkuntzalariak, informatikako eta telekomunikazinoetako injineruak, matematikariak, itzultzaileak. Masterrak ikasturte bateko iraupena du, baina bi edo hiru ikasturtetan be egin ahal izango da.

Aurrematrikula egiteko epea zabalik dago, bagilaren 7ra arte. Masterrari buruzko argibide gehiago, hemen.
]]> Sarean Bizkaie! 2013/05/14 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11301&sec=27 Autore bilbotarrak umorea erabiliz euskerearen historia aztergai dauen Lingua Nabajorum lanagaitik jaso dau bart Saria Madrilen. Tartean antzerki egitasmo eta proposamenaren kide dan Patxo Telleriak (Bilbo, 1960), Euskerazko Autoretza Onenari Max Saria jaso eban bart Madrilen ospatutako Antzerki eta Dantzaren jaialdian. Jon Urraza, barriz, finalista izan zan Morritson eta Gartzia: Kultoko Antzelana obreagaitik.

Berez, Lingua Nabajorum lanak Tartean taldean hirukotea osotzen daben egiletza dauka: Patxo Telleria bera, Mikel Martinez eta Jokin Oregi; dana dala, Telleria eta Martinezek protagonizetan dabe euskerearen historia aztergai dauen saiakera hau. Bi zorok kontetan daben istorioa dogu, euskerearen historiari buruz eta tartean euskaldunen eta euskaldunen eta besteen arteko tirabirak agiri dira.

Bart gauean XVI. Max Sarien jaialdia ospatu zan Español Antzokiak Madrilgo Matadero izeneko gunean dituan nabeetan. Max Sariak Autore Fundazinoaren eta Autore eta Editoreen Alkartearen (SGAEren) ekimena dira. Zuzeneko emonkizunak bultzatzeaz ez eze, Arte Eszenikoetako profesionalen doea saritzea eta sustatzea bilatzen dau ekimen honek.

Lehian ziran 23 sail edo kategoriak ez eze, sei sari berezi emon zituen. Deialdi barri honek Antzerkia eta Dantzan dagoan aparteko mailea azpimarratu nahi izan dau. Sari-emote ekitaldian izan ziran Blanca Portillo, Carmen Machi, Amparo Baró, Asunción Balaguer, Teresa Nieto, Carlos Hipólito, Fernando Cayo, Roberto Álamo, Miguel del Arco, Juan Mayorga, Alfredo Sanzol edo Guillem Clua.

Ohorezko Max Saria Ana Diosdadok jaso eban, eta, aurreikusi bezela, horixe izan zan jaialdiko momenturik hunkigarrienetariko bat, jakina, Constatino Romero hil barriari buruz esandakoez aparte.

Saritu guztien barri ikusteko klik egin hemen.
]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/14 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11300&sec=27 XII. Santiago Onaindia bekea irabazi eban lana, Pio Perez Aldasoro irakasle eta ikertzaileakk idatzitako Joxe Zapirainen bertso-malkoak. Edo nola arindu arimaren sufrimenduak bertsoen bidez, aurkeztu barri dabe Amorebieta-Etxanoko Udalak, Ametx erakunde autonomoak, Labayru Ikastegiak eta Bizkaiko Foru Aldundiak.

Euskal literaturaren arloko ikerketa lanak sustatzea dau helburu Santiago Onaindia bekeak. Urte birik behin deitzen da. Labayru Ikastegiak argitaratzen ditu lanak, Aita Santi Onaindia Beka bildumearen barruan.

Joxe Zapirainen bertsoak topau izanak eragin eutson harridurea azaltzen dau Pio Perezek. Izan be, bertsolaria kantari hasi zan, negarrari emon beharrean, seme bi fusilau eutsiezala jakin ebanean, bertsoen bidez sentimendurik sakonenak eta mingarrienak adierazo zituan. Oroimen historikoa berreskuratzeko ahaleginaren emoitzea da liburua. Gerren alde teknikoen eta historikoen deskribapenaz harago joanda, burrokaldiek gizakiengan sortzen daben sufrimenduaren inguruko hausnarketea egin dau Perezek.

Pio Perez Aldasoro (Pasai Donibane, 1963) Gizarte Antropologian doktorea eta EHUko irakaslea, Donostiako Filosofia eta Hezkuntza Zientzien Fakultadean. Memoria Historikoa Literatura Iberiarretan Ikertaldeko partaidea da. Azkenengo urteetan, memoriaren antropologia ikertzen dabil. Besteak beste, biografiak, lekukotzak, traumak eta gogoratzeko edo ahazteko moduak landu ditu, batez be 1936ko gerrea ardatz hartuta.

Santiago Onaindia bekearen edizino barria abian

Bekearen deialdi barria egin dau Zornotzako Udalak, 13. edizinoa hain zuzen be. Santiago Onaindia bekearen irabazleak 9.000 euro jasoko ditu. Beharra amaitzeko epea urtebetekoa da. Parte hartu gura dauenak Ametx erakunde autonomoko erregistroan (Zelaieta zentroa, Zelaieta parkea z/g, 48340 Amorebieta-Etxano) aurkeztu behar dau proiektua, garagarrilaren 15a baino lehen .

Deialdiaren ganeko Informazino gehiago behar izan ezkero, hemen.

Santi Onaindia Amoroton jaio zan 1909an. Hamabi urte zituala, Karmeldarrek Zornotzako Larrea auzoan daukien komentuan sartu zan, eta berrogeita hamar urte baino gehiago emon zituan bertan, "an eta lan, neke barik.

Gerra Zibilaren aurretik ekin eutson olerkiak idazteari. Francoren garaiko kartzelak ezagutu zituan, eta erbesteratu egin eben. Sasoi haretakoa da Milla euskal olerki eder"(1954) poesia antologia. Karmel, Olerti eta Aurrera aldizkarien sortzaile eta sustatzailea izan zan. Lirika-lehiaketen bidez olerkari barriak bultzatu zituan. Klasikoen itzulpen lanak be egin zituan, besteak beste,Goethe, Dante eta Virgilioren lanak.

Euskaltzaindiko ohorezko kidea izan zan, eta Euskal Letren saria jaso eban,1 990an.]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/14 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11298&sec=27 Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Bilboko Udaleko Kultura eta Hezkuntza Sailaren esku dagoan Bilboko Berreginen Museoak zenbait jarduera berezi programau ditu, bisitariakaz batera Museoen Nazinoarteko Eguna ospatzeko. Museoen Nazinoarteko Eguna datorren zapatuan, maiatzaren 18an, ospatuko da Memoria+Sormena= Gizarte Aldaketa lelopean. Museoa="Zu" Zeu izenburua daroan ekimenaren bitartez, Berreginen Museoa beste modu batera bisitetako proposamena egiten da, bildumea ezagutzeko eta bildumeagaz alkarrekintzan ibilteko bost era desbardinen bitartez.

Bisita gidatua… baina ez ohikoa, Friso interaktiboa, Deskubritu, kontatu, azaldu…, Marraztea klasikoa da eta Egipto Zaharrean Margotzea dira egun horretan, doban, eta jente guztiari zuzenduta, egin ahal izango diran jarduera berezien izenburuak.

Lehenengo jarduerea Pergamoko Zeusen Aldareko Frisoari egingo jakon bisita gidatu desbardina izango da. Horretarako berenberegi egindako bideo baten laguntzinoagaz egin ahal izango da.

Museoaren lehen pisuan, barriz, Panateneaseko frisoagaz alkarrekintzan ibilteko aukerea izango da. Lan hori Akropolis. Mito Biziak aldi baterako erakusketearen parte da. Tecnaliagaz alkarlanean egindako aplikazinoari esker, denporearen eraginez dagoeneko existiduten ez diran edo hondatuta dagozan aldeak ikusi ahal izango dira. Horrezaz gan, jatorrizko polikromia modua erakusten dau, arkeologiak markautako jarraibideei jarraituz. Gainera, sistemeak, Atenea, Hefesto eta Poseidon irudikatzen dituan frisoaren parte bategaz alkarrekintzan ibilteko aukerea emoten dau.

Deskubritu, kontatu, azaldu… izeneko jarduereari jagokonez, Museotik oinez ibilteko proposamena egiten dau, artelan jakin batek bisitariaren atentzinoa emoten dauen arte. Berreginen Museoko eskulturek kontetako istorio asko eta asko ditue. Batzuek jazoera historikoak, erlijinozkoak edo mitologikoak kontetan ditue. Moisesek Biblia azalduko deusku, Zeusen aldareak jainkoen eta erraldoien arteko burrukea kontetan deuskun bitartean. Helburua, bisitariak ikusten dauena eta bere ustez jazo dana deskribidutea da.

Berreginen Museoko Bildumea marrazteko baliabide bikaina da, eta, holan erabili izan da 80 urte baino gehiagotan. Marraztea klasikoa da jarduerea, artelanetan inspirautako marrazkiak egitean oinarritzen da. Jarduera horretan marrazkiak sor daitekez, bisitan zehar gehien gustau jakuzan irudiakaz.

Azkenik, Egipto Zaharrean Margotzea jarduereak, Bastet jainko egiptoarraren berregin bat margotzeko proposamena egiten deusku. Museoko tailerrean bisitariek materialak izango ditue irudiak apaintzeko. Berregin horreek, Museoak 1936an Pariseko Louvreko tailerrei erositako piezakaz dagoz eginda. Museoko bilduman dagoan piezeak 40 zentimetroko altuerea dauka, eta Bastet jainko egiptoarra irudikatzen dau.

Abesbatzen musikea

Museoaren Nazinoarteko Egunaren ospakizunari amaierea emoteko, arratsaldeko 20:00etan, San Antongo Orfeoiak, Urretxindorra Abesbatzak eta Sanfran Koruek euren emonaldia eskainiko dabe.

- Berreginen Museoa
Mariaren Bihotzaren eleizea
San Frantzisko, 14 Bilbo

- Museoaren ordutegia:
Martitzenetik zapatura: goizeko 10:00etatik 13:30era eta arratsaldeko 16:00etatik 20:00etara.
Domekatan: goizeko 10:00etatik 14:00etara.
Zarratuta: astelehenetan eta jaiegunetan.]]> Kulturea Bizkaie! 2013/05/14 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11297&sec=31 Euskadiko Filmategiak maiatzean zehar ospatuko dau bere 35. urteurrena. Ekitaldiak Donostian izango dira, 1978an, Peio Aldazabalek, Juan José Almuedok, José Luis Basocok, Néstor Basterretxeak eta José Manuel Gorospek Filmategia sortu eben urian, hain zuzen. Sasoia da, beraz, sortzaile horreek Euskadiko Filmategiaren sorreratik ikus-entzunezko euskal ondarea jaso, konserbau, zaharbarritu, ikertu eta zabaltzeko egin eben ahalegina eskertzeko.

Ospakizun honetako ekitaldiak hiru izango dira:

- Maiatzaren 13an (20:00etan): Victor Erice zuzendariaren La Morte Rouge (2006) eta El espíritu de la colmena (1973) filmeen proiekzinoa Victoria Eugenia Antzokian. Zuzendariak berak aurkeztuko ditu bi filmak. Metraia ertaineko filma da lehena, eta bertan, 6 urtegaz Donostiako Kursaalean zinema ikusle moduan Ericek izan eban lehenengo esperientzia kontetan dau; bigarrena, barriz, dagoeneko munduko zinemearen klasikoetako bat bihurtu da eta aurten 40 urte beteten ditu.

- Maiatzaren 14ean (19:30ean): Victor Ericeren Un arte de sombras izenburuko berbaldia Koldo Mitxelena Kulturunean.

- Maiatzaren 23an (20:00etan): Antzoki Zaharrean Néstor Basterretxea eta Fernando Larruquerten Ama Lur (1968) film luzearen proiekzinoa. Euskadiko Filmategiko sortzaileak bertan izango dira.

Euskadiko Filmategiaren urteurren hau ospatzeak helburu hirukotxa dauka: sortzaileen lana autortzea, pantaila handian nazinoarteko ospea dauen euskal zinemagile bategaz zinemaz gozetako aukerea izatea eta, 35 urteren ondoren, Euskadiko Filmategiaren helburuen garrantzia aldarrikatzea XXI. mendean.]]> Zinemea Bizkaie! 2013/05/14 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11296&sec=31 Carmen Maura aktoreak jasoko dau aurtengo Zinemaldiko Donostia saria. Aktore espainiarraren ibilbide osoa saritu gura dau, Espainiako zinemagintzako azken hamarkadetako ibilbide profesional nabarmenetakoa daukan artistea da eta.

Ganera, Mauraren Las brujas de Zugarramurdi lan barria ikusgai izango da, Zinemaldian. Alex de la Iglesia bilbotarrak zuzendu dau pelikulea. Sail Ofizialean eta lehiaketaz kanpo emongo dabe. Komedia delirante eta frenetikoa da, Zinemaldiko arduradunek aurrreratu dabenez. Hiru gizonezko ditu protagonista: etsipenaren etsipenez Compro Oro denda horreetako bat ostu dabe, Madrilen, eta handik, Disneylandiarantz abiatuko dira hiruretako baten semea hartuta. Baina, Frantziako mugan, euskal sorgin batzuk agertuko jakiez, eta, orain milaka urteko sorginkeria-ohiturak erabiliz, gizonezkoei adarra joko deutsie.

Beste lan bitan egin dabe behar alkarregaz Maurak eta De la Iglesiak; La Comunidad (2000) -Zidarrezko Maskorra Donostia Zinemaldian- eta 800 balas (2002). Las brujas de Zugarramardi-n, besteak beste, ondoko aktoreek parte hartu dabe: Hugo Silva, Mario Casas, Jaime Ordoñez, Macarena Gomez, Carolina Bang eta Terele Pavez. Hegoaldeko zinema-aretoetara irailaren 27an ailegauko da.

Carmen Maura Madrilen jaio zan, 1945ean. Antzerkian hasi eban bere ibilbidea, Fernando Garcia Tolak zuzendutako Esta noche telebista-programan egin zan ezagun, TVE katean. Ostean, Fernando Colomoren lan bitan protagonistea izan zen: Tigres de papel (1977) eta ¿Qué hace una chica como tú en un sitio como éste? (1978).

Pedro Almodovarregaz egindako lanek sendou eben bere lana: Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón (1980), Entre tinieblas (1983) eta ¿Qué he hecho yo para merecer esto? (1984). Almodovarren zinemagintzearen arpegirik ohikoena bihurtu zan, eta beste lau pelikulatan egin eban behar: Matador (1986), La ley del deseo (1987), Mujeres al borde de un ataque de nervios (1988) eta Volver (2005).

Ehun filmetik gora egin ditu aktore madrildarrak, zuzendari ezagunekaz egin dau behar, tartean, Francis Ford Coppola, Etienne Chatiliez, Carlos Saura, Jose Luis Borau, Fernando Trueba, John Irvin, Enrique Urbizu, Manuel Gutiérrez Aragon eta Agusti Villarongagaz.

Sari ugari jaso ditu urteotan, berbarako, lau Goya, emakumezko aktore onenaren saria Veneziako Zinemaldian, antzeztaldeko emakumezko aktore onenaren Cesar bat eta Europako Zinema Akademiaren sari bi.]]> Zinemea Bizkaie! 2013/05/13 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=11294&sec=20 Bertso Eskoletan dabilzan 14 urte arteko Nafarroa osoko gaztetxuek jaondako zapatuan egin eben Nafarroako Bertso Eskolen Eguna. Doneztebeko zinema aretoak 80 gazte batu zituan, besteak beste, Lesaka, Arantza, Igantzi, Doneztebe, Sunbilla, Baztan, Leitza, Altsasu, Iruñea, Barañain, Berriozar, Antsoain eta Atarrabiatik etorritakoak. Bertsoaren inguruan alkar ezagutzeko eta ikasturteari amaierea emoteko jaia izan zan zapatukoa.

Goizean lehenengo, 14 urte artekoen Eskolarteko Bertsolari Txapelketea jokatu zan. Hamabost taldetan batuta, guztiek parte-hartzeko aukerea izan eben. Azkenean, Joanes Ilarregik, Xabat Ilarregik eta Oiher Altzelaik osotutako Leitzako taldeak irabazi eban lehen postua eta beraz, datorren bagilaren 22an Orion jokatuko dan Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketan Nafarroako ordezkari izango dira.

Nafarroako Bertsopaper Lehiaketako sari banaketa ekitaldia egin eben ondoren. Bertso Eskoletako kideek parte hartu dabe eta ondokoak izan dira sarituak: LH 3-4. mailan, Orti Arozena, LH 5-6. mailan, Ekhiñe Zapiain, DBH 1-2. mailan Joanes Ilarregi eta Batxilergoan, Mikel Lasarte.

Arratsaldean, topaketeari amaierea emoteko, gazteek prestautako gai eta ariketakaz Xabier Silveira eta Julen Zelaieta bertsolariakaz bertso-saioa egin eben. Ikasleen partaidetza handia izan eban saio horregaz amaitu zan jai eguna.]]> Bertsotan Bizkaie! 2013/05/13