Literatureari eta hezkuntzeari buruzko eztabaidea da zezeilako proposamena. Marijose Olaziregi eta Carmen Riera idazleek gairen inguruan egingo dabe berba: eskolan egiten diran irakurketak, idazle handiak ala gaur egun gaurkotasuna daukenak irakurri behar diran, gaur egungo hezkuntza sistemeak eta irakurketeari eta literatureari behar beste garrantzi emoten deutson, besteak beste. Horrezaz gan, umeei eta gazteei irakurteko gogoa bizteko zer egin azaltzen ahaleginduko dira.

María José Olaziregi (Donostia, 1963) idazlea eta Euskal Filologian doktorea da EHUn. Gaur egun Etxepare Euskal Institutuko Euskera Sustatu eta Hedatzeko Zuzendaria da. EHU-ko Gizarte eta Komunikazino Zientzien Fakultadean irakaslea da. Hainbat liburu idatzi ditu, Bernardo Atxagaren irakurlea (Becerro de Bengoa saiakera saria); Euskal gazteen irakurzaletasuna. Azterketa soziologikoa, Bergarako Udalak 1998an; eta Intimismoaz haraindi: Emakumezkoek idatzitako euskal literatura (Eusko Ikaskuntza, 1999).

Carmen Riera (Palma, 1948) idazlea eta Bartzelonako Unibersidade Autonomoko Literatura katedraduan da. Lan asko idatzi ditu gaztelaniaz eta katalanez, eta bere liburuak makina bat hizkuntzatara itzuli dira. Bere lan garrantzitsuenetako bi Dins el darrer blau (1994) eta Cap al cel obert dira. La meitat de l'ànima beharrak Sant Jordi Saria irabazi eban 2003. urtean.

César Coca (Bilbo, 1957) Kazetaritzan Doktorea da EHUn eta Informazino Zientzietan eta Politika Zientzietan eta Soziologian lizentziaduna. Kazetari ibilbide osoa El Correo egunkarian egin dau. Kazetaritza irakaslea da EHUn eta El Correo egunkariaren Kazetaritza Masterrean. Hamar liburu inguru idatzi ditu.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/02/03 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9166&sec=27 EHUko Filosofia eta Hezkuntza Zientzien Fakultadeak Oihenart Aforismoen II. Lehiaketea ipini barri dau martxan. Aforismo bildumak aurkezteko azkenengo eguna abuztuaren 31 da. Euskerazko lan originalak bakarrik onartuko ditue antolatzaileek.

David Tijero Osoriok irabazi eban lehiaketaren lehenengo edizinoa; bigarren saria Antton Erkizia Almandozek lortu eban, eta Iñaki Etxeberriren, Juan Ramon Alberdiren eta Carmen Valoisen lanek aitamen berezia jaso eben. Igazko lan guztiak "Iragana gero eta handiagoa da" liburuan batu ditue.

Aforismoa idazkera mota bat da; paradoxek, iruditegiek, herri jakintzeak eta gogo ariketez betea. Paremiologian eta esaereetan aforismo asko dago. Oihenartek berak hainbat jaso zituan. Aforismoek barrikuntza dakare berez, eta sortu barriak izan behar dira, azaldu dabe EHUko iturriek. Aforismoak egokiak dira saiakerak idazten hasteko, horregatik, beharrezkoa begitandu jaku lehiaketea antolatzea, eta bide batez, Oihenart idazlearen erreferentzia intelektuala berreskuratu eta zabaltzea, ganeratu dabe.

Argibide gehiago, hemen.
]]> Kulturea Bizkaie! 2012/02/03 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9165&sec=28 Hilaren 15ean abiatuko da 365 Jazz Bilbao zikloaren laugarren edizinoa Erik Truffaz 4tet taldearen eskutik, Guggenheim museoan. Laukote suitzarraz aparte, beste lau taldek joko dabe aurtengo egitarauaren barruan, Pee Wee Ellisek, Jason Moranek, Rabih Abou Khalilek eta María Joao-Mario Laginha bikoteak. Bilbao 700 Fundazinoaren iturriek jakinarazo dabenez, Bilboko hainbat hoteletan Euskal Herriko eta Espainiako musikariek be izango ditue kontzertuak.

Erik Truffaz 4teten ostean, AEBetako Jason Moran pianisteak Alkarte Filarmonikoan joko dau martiaren 15ean. Maria Joao & Mario Laginha Quartet bikote portugaldarrek eskainiko dabe hirugarren emonaldia, Alkarte Filarmonikoan, apirilaren 20an.

Maiatzean, hilaren 24an, Rabih Abou Khalil & Mediterranean Quintet Libanoko taldearen txandea izango da, Campos Antzokian. 365 Jazz Bilbao zikloko azkenengo kontzertua Pee Wee Ellis Funky Asembyk egingo dau, bagilaren 16an, Bilboko Gau Zuria ekimenaren egitarauaren barruan. Zuzeneko guztiak 20:00etan dira.

365 Jazz Bilbaon parte hartuko daben ganerako taldeak Melsax, íZas!, Albert Villa, Bob Sands eta Javier Alzola dira. Egitarau osoa, hemen.

Jazzaren nazinoarteko kalidade handiko musikariak, prezio merkeetan eskaintzea da 365 Jazz Bilbao ekimenaren helburua.]]> Musikea Bizkaie! 2012/02/03 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9164&sec=30 Izan bere, bada San Blasi eskainitako beste ermitaren bat, baina beste santu bategaz batera; esate baterako, Zeberioko San Pedro eta San Blas ermitea.

Kontuak kontu, Urregi auzunean dago, Dima eta Zeanuri herrien arteko mugan. Horregaitik, bi herri horreek alkarbanatu izan ditue mantentze lanak zein San Blasenganako debozinoa.

Eraikina nahiko handia da eta kanpoaldeko hormetan, erlijinozko arkitektura gotikoaren ohiko kontrahormak ikusi daitekez. Barrualdea zabala da eta, burualdean, Jesus gurutziltzatua dago; haren aldamenean, barriz, San Blas eta Paduako San Antonioren irudiak dagoz.

Gurutze-bide bakun bat dauka alboetako bi hormatan bananduta. Ermitearen behealdean dagoan eleizpe txikiaren zati bat itxita dago; horma batek bereizten dau barrualdetik eta, horma horretan, zur torneatutako hesiak daukiezan leihoak dagoz.

Esaten dabenez, San Blas Armenian jaio zan, medikua eta gotzaia izan zan, eta ezaguna zan bere osatzeko dohaina zala-eta. Bizia salbau ei eutsan arrain-hazur bategaz itoten egoan ume bati, eta, ordudanik, samea jagoten dauela uste dabe sinestunek. Antza danez, Kapadoziara joan zan eta eremutar biziera izan eban han. Martirizatua hil zan 316. urtean.

Antxina, zezeilaren 3an, San Blas egunean, ohitura zan arto- eta baba-haziak eroatea ermita horretara, hazi horreek bedeinkatu ostean uzta ona izateko, bai eta elikagaiak eta samako gaixoetatik babesten eben lokarriak bedeinkatzea bere.

Azken urteotan udan ospatzen dabe jaia, Dimako koru eta meza santu eta guztiz.


Informazino gehiago:

http://arratiaeliza.blogspot.com/]]> Pil-pilean Bizkaie! 2012/02/03 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9163&sec=28 Ruper Ordorikak kontzertu bi egingo ditu Alemanian zezeilean, bata Berlinen, 11n, eta bestea Konstanzen, 13an. Etxepare Euskal Institutuak babestu ditu emonaldi biak.

Berlineko zuzenekoa Deutsch-Baskische Kulturverein erakundeak antolatu dau, eta Mediengalerie aretoan izango da (Dudenstrasse, 10), 19:30ean. Bertan Hodeien azpian lan barriko abestiak eskainiko ditu musikari oñatiarrak.

Zezeilaren 13ko kontzertua Universität Konstanzek prestau dau, Euskal kultur eta gatazka politikoa izenburuko biltzarraren barruan. Emonaldia Konstanzeko Antzokiko Werkstatt gunean izango da, 19:30eaj. Zuzeneko honetan, Ordorikak abesti barri zein zaharrak kantauko ditu.]]> Musikea Bizkaie! 2012/02/03 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9162&sec=27 Wislawa Szymborska poeta poloniarra, 1996ko Literaturako Nobel sariduna, Krakoviako bere etxebizitzan hil zan herenegun, 88 urte zituela, oso lasai, lotan egoala, haren laguntzaileetako batek komunikabide poloniarrei adierazo deutsenez.

Szymborskak literatura-kritikari, zutabegile eta itzultzaile lez be egin eban lan, eta hogei bat liburu baino gehiago argitaratu zituan, poemen bildumak nabarmenduz.

Nobel sarien epaimahaiak poesia egiteko modu ironikoa ebala nabarmendu eban saria emon eutsonean. Kritikariek dinoe Szymborskaren idazkerearen ezaugarri nagusiak berben zehaztasuna eta ekonomia, eta ironiaren eta hizkera arruntaren arteko nahasketea zirala.

Szymborskaren poemen euskerazko itzulpenak irakurteko klik egin hemen.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/02/03 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9161&sec=28 2009. urtearen amaieran Piztiak taldeak Gabeko Kalapitxixak proiektuko lehen atala aurkeztu eban, izen bereko CDa, hain zuzen be. Musika lan hori proiektu zabalago baten lehenengo atala baino ez zala azaldu eban taldeak.

2010 eta 2011 urteetan CDa aurkezteaz gan, proiektuko ganerako atalak aurkezten hasi ziran apurka-apurka: My Little porn star eta Hodeiak abestien bideoklipak eta Josu Aranbarri Aramaiok abestien inguruan egindako arte lanez osotutako erakusketa ibiltaria.

Oraingoan proiektuko azken ataletariko bat aurkeztuko dau taldeak: Gabeko Kalapitxixak zelan ein zan dokumentala. Josu Aranbarrik egindako honek dokumentalonek, 30 minututan, proiektuaren sorreratik amaierara arteko ibilbidea erakusten deusku hainbat lagunen eretxiakaz lagunduta. Dokumentalaren trailerra ikusteko klik egin hemen.

Gabeko Kalapitxixak zelan ein zan dokumentalaren aurkezpena, zezeilaren 3an, San Blas egunean egingo dabe Azpeitiko San Agustinen, gaueko 23:00etan. Zezeilaren 11n, barriz, Bartzelonako Euskal Etxean izango dira zuzenean iluntzeko 20:00retan.

Martian, ostera, Ondarroan, Azkainen eta Urretxun izango dira eta aurrerago, irailean Londresera joko dabe. Horrezaz gan, oraindino zehaztu barik dagozan arren, Erratzun, Donostian, Iruñean eta beste herri batzuetan be izango dira kontratazinoa zabalik dagoalako.

Aurkezpenotan, dokumentalaren proiekzinoaz aparte, Piztiak taldearen formatu txikiko kontzertu akustiko bat be eskaintzen dabe, 45’ , 60’ edo 90’ ingurukoa, ikuspen osoago bat eskaintzearren. Taldeagaz hartu-emonetan jarteko: piztiakrock@hotmail.com ]]> Musikea Bizkaie! 2012/02/02 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9160&sec=31 Jatorrizko izenburua: The descendants
Zuzendaria: Alexander Payne
Gidoia: A. Payne, Nat Faxon eta Jim Rash, Kaui Hart Hemmings-en eleberrian oinarrituta
Interpreteak: George Clooney, Matthew Lillard, Judy Greer, Matthew Lillard, Beau Bridges
Generoa: Komedia dramatikoa
Herrialdea: AEB
Iraupena: 115 minutu

Krisi gogorra bizi dauen familia baten istorioa azaltzen deusku Alexander Paymek (Sidewaysen egilea, hemen, Entre copas) film honetan. Aita (George Clooney) eta ala biak momentu latza bizi dabe, ama ospitalean dago hilzorian. Bizitzak une gazi-gozoak ditu, alde bat baino gehiago ditu; horixe da pelikuelak erakusten dauena. Eta lortzen dau bere helburua. Amerikar famalia honetako kideak benetakoak dira, ez dira karikaturak; umeek sufridu egiten dabe, umeek okerkeriak egiten ditue, ez dira maitagarriak; eta nerabeak, jagokien lez, jasanezinak dira. Clooneyren personaia horreekaz danakaz konpondu behar da. Bitartean, emaztearen infideltasunak eta haren heriotzak itxitako hutsuneari aurre egin beharko deutse.

Osogai horreekaz Paymek erraz eukan negarra eragitea helburu duakan filma egitea, Hollywooden hainbeste gustaten jhaken horreetakoa. Baina beste bide bat hartu dau zuzendariak, eta eskertzekoa da. Errua, haserrea eta sentimentu ilun eta dramatiko guztiekaz ez itoteko, umorea erabili dau. Clooney aktorerik aproposena da, bere alde komikoa erabilten dakielako eta, beharrezkoa danenean, sufriminedua erakusteko gai dalako.

Laburbatuz, film hau ez da akaso perfektoa -atzean daukan lezio ekologista indarrez sartuta dago, apur bat artifiziala begitantzen jaku- baina oso gustura ikusi daiteke. Irriparrea eta mina ditu osogai, bizitzearen beraren antzera.]]> Zinea Karolina Almagia 2012/02/02 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9159&sec=30 Unibersidade-aurreko ikasleei ikasketen aukeraketan laguntzeko helburua dauen Unibersidade Orientazinorako Azokea, datorren zapatuan, zezeilaren 4an, goizeko 09:00etatik 14:30era, Sarrikoko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultadean (Lehendakari Agirre Etorbidea, 83. Bilbo) egingo dau UPV/EHUk.

Unibersidade-aurreko ikasle, euren guraso eta bigarren hezkuntzako irakasleei zuzenduta badago be, azokea edozein lagunek bisitau leike. Eskainiko diran gradu guztiei buruzko informazino zehatza emongo deutsee ikasleei UPV/EHUko ikastegi guztietako irakasleek, bai modu personalizatuan, baita ikastegiek emongo dituen informazino-saio kolektiboen bidez be.

Era berean, unibersidadera sartzeko bide, mobikortasun-programa, graduondoko ikastaro, tasa nahiz beka, ostatu nahiz garraio, kirol-jarduera edo unibersidade-orientazinoaren gaineko informazinoa emongo deutsee unibersidadeko zenbait zerbitzutako langilek.

Aurreko bi zapatuetan, Araba eta Gipuzkoako Campusetatik pasau ondoren, Unibersidade Orientazinorako Azokeak zapatuan amaituko dau ibilbidea Bizkaian. UPV/EHUk urtero garatzen dau Unibersidadera Sartzeko Programea, unibersidade-aurreko ikasleek ahalik eta informazino gehien izan deien ikasketak hautatu aurretik, eta Unibersidade Orientazinorako Azokak programa horren barruan kokatuta dagoz, bigarren fasean, hain zuzen. Lehenengoan, bigarren hezkuntzako ikastetxeetako eta goi-mailako prestakuntza-zikloetako orientatzaileakaz hainbat topaketa egin ziran, joandako zemendian eta abenduan zehar. Programaeri amaierea emoteko, Ate Edegien Jardunaldiak egingo dira martian eta horreetan parte hartzeko, bigarren hezkuntzako eta lanbide-heziketako beren ikastetxeetan emon beharko dabe izena ikasleek.]]> Pil-pilean Bizkaie! 2012/02/02 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9158&sec=27 Getxoko auzokide batek, paseo bat emoten egoala, maien garaikoa izan daitekeen oholtxo bat aurkitu dau Galeako Gotorlekuan, kondaira bategaz… Fikzinozko istorio horren testuinguruan Getxoko Udaleko Euskera eta Immigrazinoko Zerbitzuek Maia Egutegia proiektua jarri dabe martxan. Programeak aurreikusten ditu talde sustatzaile bat martxan jartea eta euskerea eta immigrazinoko arloetako personen eta alkarteetako kideren partaidetzea eukiko daben hiru proiektu aurrera eroateko diru-laguntzinoa emotea.

Kanpainea 2012. urte osoan zehar eroango da aurrera, gure udalerritik aldaketea bultzatzeko helburuagaz, hain zuzen be, bertokoak eta atzerritarrak gune publikoan alkartuko dituan gizartearen aldeko aldaketea, kasu honetan euskal kulturea ospatzeko. Koldo Iturbe Euskara zinegotziak, kanpainearen aurkezpenean gogoratu dau euskal kulturea, euskerea eta aniztasuna gobernu taldearen helburu estrategikoak dirala. Integrau, komunikau, alkartu eta komunidadea sendotzera lagunduko daben proiektuak sustatu nahi doguz. Euskal kulturan eta euskeran etorkinen partaidetzea bultzatuko dogu. Eta gainera Getxokoa lako testuinguru anitz aberasgarrian ezin dogu galdu ospakizunetan jatorri atzerritarra daben bizilagunen kultur adierazpenak batzeko dogun aukerea, nabarmendu dau Koldo Iturbek.

Informazino ekitaldia Aixerrotan izan da bart. Bertan Kepa Gallego eta Maria Urzelai aktoreek kondaira maia idatzita dituan oholtxo baten aurkikuntzea antzeztu dabe. Horren arabera, 2012ko abenduaren 21ean orden aldaketea gertatuko da. Aktoreek erakutsi dabe profeziaren arabera munduaren amaiera ez dala kataklismo edo hondamendi batengaitik izango, munduko orden aldaketa batengaitik baino. Ziklo barrian sartu ahal izateko gure gizarteek sensibilidade barriak garatu beharko ditute eta baita beren gizon eta emakume guztien kapitala eta aniztasuna aprobetxau bere. Kulturen arteko bizikidetza beren bizimoduetan barruratzen dituen gizarteek ziklo barri batera arrakastaz igarotea lortuko dabe.

Udalak aitatutako helburuak lortzeko hiru proiektu aurrera eroatea sustatuko dau. Gizarte anitzerantz abiatzean datza ekimena, horretan denok elkarrekin bizi ahal izateko, euskerea eta euskal kulturea bultzatzeko lan egiten. Hori alkartzeko gunea izan behar da, kultur arteko lentea. Horretarako gaur egun euskal gizartea eta batez be getxotarra osotzen daben kultur desbardinetako persona guztien integrazinoa lortu nahi dogu.

Jarduerak

Programea talde sustatzaile bat martxan jarteagaz abiatuko da, alde batetik, immigrazino arloan lan egiten daben taldek eta alkartek eta bestetik, euskal kulturea eta euskerea sustatzen, berreskuratzen eta indartzen daben erakundek osotuta. (Talde hori epaimahaia eta arbitroa izango da urtean zehar aurrera eroango diran hiru hautaketa prozesuetan). Lehenengo topaketea datorren zezeilaren 11an, zapatuan izango da.

2012. urtean zehar 2.000 eurogaz lagunduko direa proiektuak aukeratzeko hiru deialdi kaleratuko dira. Hautatzen daen proiektua garatu beharko da Getxoko euskal kulturearen une aitagarri batean (Liburu Azokea, San Juan gaua, Euskal Kulturaren Jardunaldiak…). Proposamenek bertoko bizilagun eta atzerritarren arteko topaguneak euskal kulturearen eta euskerearen inguruan bultzatu beharko ditue. Proiektuak aurkezteko lehen deialdia zezeilaren 27ra arte egongo da zabalik.

Proiektuak zehazteko persona, talde eta alkarte interesatuek sormen tailer batean parte hartzeko aukerea edukiko dabe. Tailer hori proiektuak aurkezteko deialdi bakotxaren aurretik izango da. Aurkeztu ondoren, herritarren partaidetza sistemea izango da, proposamenek gizarte sareen eta ekimenaren blogaren bitartez jasotako publikoaren botazinoa gainditu beharko dabelako. Talde Sustatzaileak ekimen bozkatuenen artean erabagiko dau zeinek eroango dauen diru-laguntzinoa eta ondorioz aurrera eroango dana.

Proiektuak immigrazinoko alkartetako eta euskeara eta kulturako alkartetako kidek eginda egon beharko dira; herritarren partaidetzea sustatu beharko dabe; gitxienez %50 euskeraz produziduta egon beharko dabe eta udalerriko kulturea aberastea eta gure kultur izaerea sustatu beharko dabe. Proiektuek lagunduko dabe profeziak iragarritako orden aldaketea lortzea eta urtea amaituko dogu jaialdi bat ospatuz. Bertan ospatuko dogu gure herritarrok, getxotarrok, orden barrirantz abiatzen ari garela, amaitu dau Elena Coriak, Gizarte Zerbitzuetako zinegotziak.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/02/02 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9157&sec=27 Dantzaldia 2012 jantza garaikideko zirkuitua zezeilaren 3an abiatuko da Bilboko La Fundición aretoan. Martiaren 29ra bitartean jantza pieza barritzaileak ikusteko aukerea izango da Euskalduna Jauregian, Guggenheim museoan, Alondigan, Bizkaia Aretoan, BBK Salan eta Rekalde aretoan. Aurtengoa 13. edizinoa da. Euskal Herriko, Frantziako, Espainiako, Kataluniako eta Suediako konpainiek parte hartuko dabe.

Lehenengo emonaldia zezeilare 3an egingo da, La Fundiciónen: Miarritzeko Malandaine balletak Un coup de dés jamais nábolira le hasard lana eskainiko dabe. Zezeilaren 5ean, Euskalduna Jauregian, Ballet National Agérien konpainiak Nya ikuskizuna aurkeztuko dau; eta, hilaren 11n, Rocío Molinak Vinática lana jantzatuko dau, Euskaldunan bere bai.

Martiko egitarauko lehenengo hitzordua 3an izango da, BBK Salan; bertan, Mizel Theret-ek Je me souviens…Oroitzen naiz…Recuerdo… piezea taularatuko dau. Martiaren 8an, Pierre Rigalek eta Derniere Minutek Erection ekariko dabe ALondigara; 14an eta 15ean, Rekalde Aretoan, Zinebi Jaialdiaren eskutik, Nire gorputza mugitzen da eta Sharon Fridmanen ¿Hasta dónde…? piezea izango dira; 21ean, Guggenheim museoan, Bastardproduktions konpainiak Roses & Beans eszenaratuko dau. Azkenengo emonaldia, EHUren paraninfoan izango da, Bizkaia Aretoan: Sonia Gomezen Experiencias con un desconocido. Ganera, martiaren 22an, Guggenheimen, Sonia Gómezek eta Txalo Tolozak Kamarearen mobimentua tailerra egingo dabe.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/02/02 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9156&sec=29 Bide digitalean euskerea ikasteko modu barritzaile bat aurkeztu dau Kili-kilik. Kili-Kili ipuinak umeek euren lehen euskerazko berbak barruratzeko asmoagaz sortu da. 13 pantailaz osoturiko istorio gozo eta alkarreragilea da, umeek euren euskerazko lehen berbak ezagutu eta ikasi deiezan.

Ipuinak ume batek eguneroko bizitzan izan leikezan egoera eta leku desbardinak erakusten ditu. Holan, gaztetxuek jolasa tarteko dala: koloreak, animaliak, gorputzeko atalak, etxeko elementuak eta beste-hainbeste izen ikasiko ditue. Horrezaz gan, interaktibidadeak, musikeak eta soinuak balio gehigarri bat dakarre ikasketa-ipuin honetan.

Animazino interaktibo jator honegaz, ume bakotxak behar dauen abiaduran barruratuko ditu Kili-Kili-n agertzen diran berbak, eurek eszena bakotxeko gauzak ukutuz izena zelan idazten dan ikusi eta zelan ahozkatzen dan entzun ahalko dabe eta.

Kili-kili ipuina iPad, iPhone eta iPod Touch-entzat sorturiko aplikazino bat da eta 2,99€ko prezioan mundu osoko edozein App Storeetan lortu daiteke.

Kili-Kili proiektua José María Martínez Burgos, 'Hafo'-ren ekimena da. Informazino eta komunikazino teknologi barritzaileen ezaupideak ditu, eta mobil marketing eta bideo-jokoetan espezializauta dago. 2002tik 2010 bitartera eskuko telefonotarako bideo-jokoak garatzen eta mobil marketing-a lantzen eban Animatu enpresearen sortzailea izan zan.

Gaur egun, umeentzako liburu elektroniko interaktiboak kaleratzen dituan Dada Company argitaletxeko kide eta garapen ardurana da. Horrezaz gan, Bilboko Alhondigako hóPLAY Bideojokoaren Nazinoarteko Jaialdiko aholkulari eta antolatzailea da eta, Batura Mobile Solutions-ek dauen blog-ean (www.aplicacionesmovil.com) editore lez kolaboretan dau.

Kili-Kili proiektua Bizkaiko Foru Aldundiko Kultur sailak dauen Euskara Zerbitzuari esker gauzatu da.]]> Sarean Bizkaie! 2012/02/02 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9155&sec=28 Aurtengo Ibilaldiak badauka abestia, Basaki talde leioaztarraren Maiatzean meatzean kantea hain zuzen be. Bost talde ailegau ziran finalera Basakiz aparte, Larregi, Nabil, Boys os Birle eta The Uskis. 2012ko Ibilaldia Trapagaranen izango da, maiatzaren 27an, Itxaropena ikastoleak antolatuta.

Basaki 1996an sortu zan, Leioan, eta urte horretako bagilean egin eben lehenengo kontzertua herrian bertan. Taldearen azkenengo diskoa 2011ko maiatzean kaleratu zan, Egunero hasten da izenburupean.]]> Musikea Bizkaie! 2012/02/02 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9154&sec=20 Taldekako txapelketa barria abiatu da Nafarroan. Nafarroako Bertsozale Alkarteak igaz erabagi eban Nafarroako Bertsolari Txapelketea bi urtetik behin martxan jartea eta horren osogarri lez bestelako ekimen bat abiarazotea. Bardoak 2012 da ekimen barri hori, Nafarroa mailako taldekako txapelketea. Helburu nagusia da bertsozaleari bertsolaritzaz gozetako aukera barritzailea eskaintzea. Berez, zezeilaren 3tik martiaren 31ra luzatuko da Bardoak 2012, halan da be azken momentuan bertsolarien agenda arazoakaitik lehenengo saioa urtarrilaren 27an egin zan Etxarrin.

Datuei erreparauta, Bardoak 2012k abiapuntu ikusgarria dauka: 17 taldek hartuko dabe parte, 99 parte-hartzailegaz. Danetara, 51 bertsolarik urtengo dabe plazara, inoizko kopururik handiena. Eta saio kopurua be ez da edozelakoa, bi hilebetetan 24 saio izango ditu taldekako txapelketa barriak. Finala izan eze, alkarte giroko saioak izango dira, kalidadezkoak, hurrekoak eta barritzaileak. Kasu gehienetan saio horreek, bazkari, askari, afari edo bestelako ekitaldiakaz osotuko ditue.

Talde lana da ekimen barriaren oinarria. Gitxienez bost partaide ditu talde bakotxak: hiru bertsolari, gai-jartzaile/aurkezlea eta taldeko ordezkaria. Hortik aurrera, nahi aina laguntzaile. Talde horreek guztiak, ahal izan dan kasuetan, eskualde edo inguru bereko kideakaz egin dira. Hori dala eta, talde lana da bertsolariek saioetan egin beharko dabena, danen artean banatu beharko baititue egin beharreko ariketak. Nafarroako bertsolaririk ezagunenak dagoz taldeetan, eta eurekaz batera bertsolari hasibarriak, horregaitik talde lana ezinbestekoa da.

Saioetan ez da txapelketako ohiko epaiketa sistemarik izango. Lehen fasean beste taldeetako bi kidek epaituko dabe saioa, puntuazinorik jarri barik, ariketaz ariketa talde onena aukeratuta. Horreekaz batera, entzuleek be saioan hobetoen nor ibili dan baloretako aukerea izango dabe. Bi horreetatik urtengo dau saio bakotxeko irabazleak.

Kontuak kontu, taldearen ardurea ez da saioetan kantetea bakarrik. Talde bakotxak etxeko saioa antolatzeko ardurea iznago dau, etxeko saioa aurkeztearena eta saio batean epaile lanak egitearena. Bardoak 2012ko helburuetakoa da bertsolaritzearen arlo guztiak lantzea.

Egiturea

Hiru fasetan dago egituratuta Nafarroako taldekako txapelketa barria. Lehen fasean, hiru taldeko bost multzo dagoz eta seigarren bat bikoa. Multzoko talde bakotxak bi saio izango ditu, multzo bereko beste bi talderen kontra, bat etxean eta bestea kanpoan. Danetara, lehen fase horretan 17 saio izango dira, urtarrilaren 27tik zezeilaren 19ra.

Bigarren fasera multzo bakotxeko lehenengoa pasauko da, sei talde guztira. Hiruko multzotan, bina saio egingo ditue, buelta bikotxean, etxean eta kanpoan. Danetara, sei saio, martiaren 2tik 18ra. Eta, azkenik, hiru talde pasauko dira martiaren 31n egingo dan finalera.

Finala

Leitzan izango da Bardoak 2012ko finala, martaren 31n. Horretan, sailkatutako hiru taldeak igoko dira taulara, bederatzi bertsolari. Baina egun osoko jai eguna izango da. Azken urteotan Nafarroako Bertsolari Txapelkeetaren finala bertsolaritzearen eta euskal kulturearen ezinbesteko hitzordu bihurtu da, eta Bardoak 2012ko final horrek lehiaz harago dagoan bertsolaritzearen jai handia izaten segidu nahi dau.

Webgunea

Bardoak 2012 taldekako txapelketearen informazino osoa eta eguneratua (egutegia eta ordutegia, sarrerak zelan eskuratu, bideoak eta argazkiak…) www.bardoak.com gunean egongo da. Horrezaz gan, sare sozialak be (Facebook eta Twitter) erabili leikiez zaleek aurtengo edizinoaren zehetasunak segiduteko.]]> Bertsotan Bizkaie! 2012/02/02 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9153&sec=27 Karlos Linazasoro eta Miguel Sanchez Robles dira Xabier Lete eta Gabriel Celaya poesia sarien irabazleak, hurranez hurran, Gipuzkoako Foru Aldundiak jakinarazo dauenez. Sarien lehenengo edinizinoa da aurtengoa. Linazasororen Ezer gehiago behar gabe lana saritu dau epaimahaiak, eta Sanchezen, Treinta maneras de mirar la lluvia.

Gipuzkoako Foru Aldundiak Gabriel Celayaren (Hernani 1911 - Madril 1991) eta Xabier Leteren (Oiartzun 1944 - Donostia 2010) oroimenez, nazinoarteko poesia sari bi sortu zituan igaz. Saritu bakotxak 10.000 euro jasoko ditu, egiaztagiri moduko pieza artistiko bat- Xabier Leteren kasuan Jose Ramon Andaren lan bat, eta Celayarenean, Leopoldo Ferranena - eta saritutako lanaren argitarapena.

Nazinoarteko Gabriel Celaya Poesia Sarirako deialdia 2011ko martiaren18an egin zan, eta Nazioarteko Xabier Lete Poesia Sariarena, apirilaren 5ean, poetan jaiotegunagaz bat eginez. Sariketa bietan, lanak aurkezteko epea irailaren 10a izan zan.

Xabier Lete sariko epaimahaia Igor Estankonak, Joserra Garziak, Tere Irastortzak, Jose Angel Irigarayk eta Lourdes Otaegik osatu dabe. 22 lan aurkeztu ziran. Karlos Linazasori irabazlea Tolosako udal liburutegiko liburuzaina da, eta ume, gazte zein helduentzako liburuak idatzi ditu. El Diario Vasco egunkarian zutabea idazten dau astero.

Epaimahaiak aurkeztutako lanen kopurua eta kalidadea azpimarratu ditu. Lan irabazlearen inguruan, epaimahaiak esan dau poema-liburu eder eta handia dala, ideietan, metaforetan eta adierazoteko moduetan aurkikuntza poetiko asko dituana. Bere ahots lirikoa adierazoteko modu laburrean, gaien kontzentrazinoan eta hausnarketearen sakontasunean bereizten da.

Horrezaz gan, sentimenduak eta naturea alkartzeko dotoretasuna eta amodioari zein galdutako paradisuei kantatzerakoan darabilen autoironia nabarmendu ditue. Errepetizinoek eta gai berera itzultzeak poema-bildumeari indarra handiagoa emoten deutse. Obra irabazlean poesia klasikoaren ezaugarri guztiak batzen dirala esan dau epaimahaiak, nahiz eta, dana dala, sentsazinoen adierazpenetik sortu diran irudiak eta hausnarketak surrealismoaren askatasunaren atzetik dabilzan.

Nazioarteko I. Gabriel Celaya sariko epaimahaian Carlos Aurtenetxe, Felix Maraña, Jose Maria Parreño eta Elena Roman egon dira, eta aurkeztu diren 27 lanen artean, Miguel Sanchez Roblesen Treinta maneras de mirar la lluvia aukeratu dabe irabazle.

Miguel Sanchez Robles, 1957an Murtziako (Espainia) Caravaca de la Cruzen jaioa, Geografia eta Historiako katedraduna da. Bere poesia ibilbidea lehen mailako sariz beteta dago. Beste hainbaten artean, Miguel Hernández, Leonor, Esquío, Bienal de León, Barcarola, Ciudad de Irún, Ciudad de Zaragoza, Julio Tovar eta Rafael Morales poesia sariak irabazi ditu.

Narratiban, Alberto Lista, Camilo José Cela, Julio Cortázar, Fernández Lema eta Ignacio Aldecoa sarien jaube da, eta nobelan Fray Luis de León saria lortu dau La tristeza del barro lanagaitik. Ateneo de Valladolid eta Torrente Ballester sariketetan finalistea izan da.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/02/02 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9152&sec=27 Sopelako Udalak Maite Maitea maitasun gutunen lehiaketea antolatu dau zortzigarren urtez. Lanak aurkezteko epea zezeilaren 6an amaituko da. Eskutitzak euskeraz edo gaztelaniaz idatzi daitekez, eta gaia librea da, beti be maitasuna edo maitasun ezaren inguruan.

Lehiaketeak kategoria bi ditu: gazteak eta nagusiak. Gazteen artean talde bi bereiztu ditue;12-15 urte eta 16-18 urte; eta, nagusietan bere bai, 18-60 urte eta 60tik aurrera. Gutunek gehienez orrialde bi izan behar ditue, eta argitaratu barik egon behar dabe.

Parte-hartzaileek gura beste testu bialdu ahal ditue, baina bakotxak izengoiti desbardina euki behar dau. Eskutitzak ondoko helbidera bialdu behar dira: Kurtzio Kultur Etxean, Mendieta 11. 48.600-Sopela.

Epaimahaiaren erabagia zezeilaren 14an ezagutarazoko da. Saribanaketea egun berean izango da, Kurtzio Kultur Etxean,19:00etan. Saria eskuratzeko derrigor joan behar da ekitaldira.

Gazteen kategorian saria opari sorpresea izango da, adinaren araberakoa. Nagusien kategorian, irabazleek lagun birentzako spa zirkuitua jasoko dabe.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/02/01 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9151&sec=27 Bigarren urtez jarraian, Bilboko Arteria Campos Eliseos gunearen Cupula Aretoak txotxongiloak ardatz izango dituan programazino finkoa eskainiko dau, domeka guztietan, 2012ko zezeilaren 12tik apirilaren 1era, eguerdiko nahiz arratsaldeko emonaldietan (12:30/17:00). Gehienbat 2-10 urte bitarteko neska-mutikodun familientzako zuzendua, honako programazinoa bakarrenetarikoa da, bere generoan, Euskadin nahiz Estadu mailan.

Bilboko Txotxongiloen Dokumentazio Gunearen zuzendari Concha de la Casaren aholkularitzea izan dau Arteria guneak Txotxongiloak domekero egitaraua atontzeko. Ekimenaren aurpezpean, De La Casagaz batera, Arteria Campos Eliseos Antzokiko zuzendari Ignacio Casado be izan da eta biak bat etorri dira helburua zehazteko orduan, hau da, gune hau txotxongiloen erreferente bilakatzea eta zikloari jarraikortasuna emotea.

Kontuak kontu, danetara, zortzi taldek parte hartuko dabe: Euskal Herritik bost, Aragoitik bat eta Madrildik bi. Estreineko emonaldiak, barriz, honako bi honeek: batetik, Teatro Arbolé-ren eskutik, Zaragozatik El soldadito de plomo lanagaz, zezeilaren 12an. Bestetik, Toni La Sal, Euskal Herritik El ladrón de cuentos lanagaz, zezeilaren 19an.


Txotxongiloak domekero ekimenaren egitarau osoa erantsitako artxiboan dozue.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/02/01 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9150&sec=27 Julieta Serrano eta Carmelo Gomezek urteko aktore onenaren saria eskuratu dabe, emakumezkoen eta gizonezkoen alorrean, hurranez hurran. Ibilbide artistiko osoari saria Gemma Cuervori emongo deutsie. Martiaren 13an izango da sari-banaketea, Bilbon.

Ercilla sarien 28. ekitaldia izango da aurtengoa, urte asko dira, izen handiko sariak dira gureak, baina erantzunkizuna be eskatzen dau, adierazo dau Jose Luis Martinez Caballero Ercillako komunikazino arduradunak. Sariak oso ondo balorauta dagoz antzezleen artean, erabagia hartzen gagozan bitartean, aktoreen dei asko jasoten doguz epaimahaikook, eurekaz ez ahazteko eskatuz, azaldu dau Carlos Bacigalupe epaimahaiko presidenteak.

Bizkaiko antzokietan 2011n taularatu diran antzezlan guztiak aztertuta emon ditue Ercilla sariak. Oraingoan, gizonezko aktore onenaren garaikurra Carmelo Gomezek irabazi dau, Elling lanagaitik. Emakumezko aktore onenaren saria, barriz, Julieta Serranok irabazi dau, La sonrisa etrusca beharragaitik. Julieta Serrano ez da horren ezaguna, baina saria emon izana ez da harritzekoa, antzezpen bikaina egin dau, nabarmendu dau Bacigalupek. Gemma Cuervok be saria lortu dau, ibilbide artistiko osoagaitik emoten dana, burruka handia egin dauen belaunaldi batekoa da, gorazarrea merezidu dau.

Irabazleen artean, aurten, Euskal Herriko izen bat baino gehiago dago. Alde batetik, Olaia Gil gipuzkoarrak errebelazino saria eskuratu dau. Tratu txarren inguruko No me hagas daño obran parte hartu dau, Tanttaka konpainiaren produkzinoagaz. Tanttakak beste Ercilla sari bat be irabazi dau aurten, Ipar haizearen kontra lanagaz, euskal produkzinorik onenarena, hain zuzen. Tanttaka oso lan ona egiten dabil aspaldion, gorengo mailako antzezlanak eskaintzen ditu, azpimarratu dau Bacigalupek. Jose Ibarrola euskal eszenografoak, jardun onenaren garaikurra eroan dau.

Sorkuntza dramatikorik onenaren saria La caida de los dioses obrearentzat izan da, eta Arriaga antzokiak koproduzidutako Beaumarchais antzezlanari, bestetik, ikuskizun onenaren saria egokitu jako. Arriaga egiten dabilen beharra azpimarratu behar da, denporaldiko ikuskizunik biribilenetan parte hartu dau, nabarmendu dau Javier Reino epaimahaiko kideak.

Egia esan eztabaida gitxi egon da aurten sarituak aukeratzeko, azaldu dau Bacigalupek, nahiko argi euki dogu zein aktore nabarmendu diran eta ze obra izan diran azpimarragarrienak. Behin irabazleen zerrendea publiko eginda, sari-banaketa ekitaldia martiaren 13an, martitzena, izango dala iragarri dabe. Ercillako Jose Luis Martinez Caballeroren esanetan, martitzena, hilaren hamahirua, da egun hori, baina espero dot zoritxarrik ez ekartea; normalean astelehenean egiten dogu sari-banaketea, aktoreen atseden eguna dalako, baina aurten martitzenera atzeratu behar izan dogu, konpromiso batzuk tarteko.]]> Kulturea Dabi Piedra Robledo 2012/02/01 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9149&sec=27 Oroimenaren topografiak erakusketeak punta-puntako 34 argazkilari garaikideren 70 lanetik gora batu ditu Bilboko Alondigan. Argazkiak Ordóñez Falcón Argazkien Bilduman egindako hautaketea da. Erakusketea Tenerife Espacio de las Artes (TEA) eta Alondigearen arteko lankidetzea da. Apirilaren 15era arte izango da ikusgai. Aurkezpenean, Marian Egaña Alondigako arduraduna, Carles Guerra Bartzelonako Arte Garaikideko Museoaren kontserbadorea eta erakusketearen komisarioa eta Enrique Ordóñez Ordóñez Falcón argazki-bildumearen jaubea izan dira.

Argazkilaritzearen azken 30 urteotako ibilbidea ezagutzeko erakusketa aproposa da Oroimenaren topografiak. Marian Egañak adierazo dauenez, paradigma aldaketearen lekuko dira, argazkia dokumentu izatetik sorkuntza artistiko izatera pasau zanekoa. Egile ezagun-ezagunen lanak dagoz ikusgai, besteak beste, Mark Lewis, Riuchard Prince, Brassaï, Thomas Ruff, Gabriel Orozco, Dan Graham, Wolfang Tillmans, Dorothea Lange, Xavier Ribas eta Allan Sekularenak. Enrique Ordóñezek nabarmendu dauenez, argazkilaritzearen historiaren ikonoak dira" Argazkietako batzuk, ganera, lehenengo aldiz erakutsiko ditue. Lanen artean, Gabriele Basilicoren Bilbao (1993) dago.

Alondigako hiru aretotan banatutako irudien bidez, argazkiek lekuak erakusteaz gan, lekuak sortu egiten dituela konturatuko da ikuslea, Carles Guerra komisarioaren eritxiz. Argazkilaritzeak aspaldi itxi eutson inozoa izateari, gaur egun gobernuek eta komunikbideek, berbarako, irudiak erabili egiten ditue. Errealidadeak sortzeko mekanismo bihurtu da, azaldu dau Guerrak. Argazkiak tresna bihurtu dira, ganeratu dau.

Azkenengo hamarkadetan, teknologia barrien eraginez, mobimentia dauken eta ez dauken irudien arteko aldea desagertu egin da, Guerrak azpimarratu dauenez. Horregaitik, Mark Lewisen Centrale (1994) bideosormenak leku berezia dauka erakusketan. Kamera finko batek kalean pasetan dana grabetan dau, taberna bateko leihotik.

Bilboko Alondigan ikusgai izan ostean, Tenerifeko TEA museoan edegiko dabe, garagarrilaren 1ean.

Argazki guztien eta egileen ganeko informazino osoa Alondigearen webgunean dago.

Erakusketeagaz batera, tailer bi antolatu ditu Alondigeak: zezeilean, argazkigintza analogikoari buruzkoa familiartean egitekoa, eta bestea, martian, profesionalentzat, Xabier Ribas eta Txema Onzainen eskutik.
]]> Kulturea Nagore Ferreira Zamalloa 2012/02/01 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9148&sec=28 Itziarren semeaktaldeak Basque of Brixton disko barria kaleratu dau egunotan, eta asteon hasiko dau aurkezpen birea. Lehenengo zuzenekoa Abadiñon egingo dau, zezeilaren 4an, hain zuzen be. Lau abesti ditu lanak, eta Gau luzeak kantearen bideoklipa.

Basque of Brixton 2011ko maiatzean kaleratutako Lehen lerroan diskoaren jarraipena da; izenburuak The Clash taldearen Guns of Brixton ezaguna dau jatorri. Diskoaren azalak mungiarren lana laburbiltzen dau: Euskaldunak, Brixtongo baltzak lez, baztertuak, zapalduak izan dira, baina harro jarraitzen dabe burrukan. Horrezaz gan, lokalizazinoak 80ko hamarkadako krisi ekonomikoa eta langileen kaleratzeak gaur egungo egoereagaz alderatzen ditu.

Diskoa egiteko ideia Biboko 7katu gaztetxearen bostgarren urteurrena dala-eta idatzitako kanteak eragin eban. Kalean egindako lanarengaitik preso dituen lagunentzako alkartasun oihua da, eta koloretako mundu bat margozten daben gaztetxeentzako ereserkia bere bai, azaltzen dabe taldekideek.

Ibon (ahotsa), Manex (gitarrea eta ahotsa), Jebi Job (baxua), Unai (bateria), Irkus (saxoa), Asier (tronpetea) eta Markez (hammonda) dira Itziarren semeak. Asier Markez irailean sartu zan taldean, soinu barriak gehituz proiektuari. Oraingoan be hainbat kolaborazio izan ditue. Ainhoa Mendibilek (Hankahutsik) Aulki hutsak idatzi dau, eta ahotsa be sartu dau; Bizitzaz bi hitz abestia Eneko Ostolaza Ikaran (Oliba Gorriak) euskal preso politikoak idatzitako testu dauka oinarri, eta Evaristok (La Polla) kantetan dau; eta, 7Katu kantan Pirritx eta Porrotx pailazoen eta Iñaki Martinezen trikia lagun izan ditue, hitzak Oihana Bartra bertsolariak egin ditu.

Basque of Brixton autoprodukzinoa da; 2011ko abenduan grabau eben, Andoaineko Garate estudioetan, barriro be Kaki Arkarazoren gidaritzapean. Izaro Gonzalez algortarrak zuzendu eta montau dau Gau luzeak bideoklipa. Neguko hotzari aurre egiteko jentearen irudimenean berotasuna zabaltzea dau helburu, euskaldunek narrutan be egiten dabela erakutsiz.

Abadiñon, zezeilaren 4an jo ostean, hitzordu gehiago ditu Mungiako bandeak: zezeilaren 17an, Ustaritzen; 20am, Tolosan; 24an, Ondarroako Kafe Antzokian; 25ean, Miarritzeko Gaztetxean; martiaren 3an, Kanbon; 24an, Gopegiko Gazte egunean; eta, maiatzaren 19an, Igorreko Alkartarsun egunean.

Disko barriaz aparte, webgune barri be estreinau dau Itziarren semeakek: www.itziarrensemeak.com]]> Musikea Bizkaie! 2012/02/01 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9147&sec=20 Bideoak bertso bide izenburuko saio esperimentala egingo dabe Maialen Lujanbio, Aitor Mendiluze eta Igor Elortza bertsolariek zezeilaren 2an, Bilboko Alondigako Bastida aretoan. Asier Altuna zinemagilearen irudiak izango ditue abiapuntu hiru bertsolariek.

Asier Altunan Bilbon grabautako 30 pieza izango dira Lujanbio, Mendiluze eta Elortzaren inspirazino-iturriak. Gaia beraz, berak barik, irudiek emongo dabe. Altunak lehendik dauka harremona bertsolaritzeagaz, izan be oraintsu estreinau dau Bertsolari dokumentala, bertsoaren eta bertsolarien ganeko lana.

Bideoak bertso bide EX egitarauaren barruan dago, hau da AlhondigaBilbaoren zuzeneko arteen programan. EX-en helburua mota guztietako publikoak arte eszenikoak hurre-hurretik lehen pertsonan esperimentatzea da, musikea eta bestelako diziplina artistikoak lantzea, beti bebertako taldeen proposamenak eta euskal sormena kontuan hartuz.

Daborduko, sarrerak salgai dagoz, 8 euroren truke, eta 6 eurotan Hó txartelagaz.]]> Bertsotan Bizkaie! 2012/01/31 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9146&sec=27 Expodistritok, Bilboko Udaleko Kultura eta Hezkuntza Sailak antolatzen dauen aldi baterako erakusketa zikloak, zezeileko lehen hamabostaldirako egitaraua inaugurauko dau zezeilaren 1ean, Begoñako udaltegian ikusi ahal izango dan erakusketeagaz. Erakusketa horretan, 50eko hamarkadan Otxarkoagako auzo jentetsuak izan eban sorkuntzatik ibilbidea egin ahal izango da, argazkien, prentsa zatie eta garai haretako dokumentazino ofizialaren bitartez.

Otxarkoagako Familien Alkartearen 50. urteurrena dala eta, Bilboko auzo horren iragana eta historia berreskuratu nahi dauen erakusketa hori aurkeztu dabe, ikuspegi kritikotik, 50eko hamarkadan auzoaren sorrerea eragin eban testuinguru ekonomikoa eta soziala ez ahaztuteko helburuz. Erakusketea zezeilaren 1etik 15era ikusi ahal izango da Begoñako udaltegian, eta 16tik 29ra Castañoseko udaltegian.

Erakusketea, Bilboko Udal Artxiboaren fondoaren argazki dokumentazino baliotsua batzen daben 20 panelek, auzoko biztanleek lagatako materialak, garai haretako prentsa zatiak eta Etxebizitza Ministerioak, etxebizitza multzo horretarako atondutako arkitektura proiektuen dokumentazino ofizialak osotzen dabe. Azken horreek be Bilboko Udal Artxibategian jaso dira.

Testuinguru historikoa

Bilbok 290.000 biztanle zituan 1959an, eta horreen erdiak 50eko hamarkada horretan heldu ziran bertara. Persona horreetatik 125.000 inguru beste batzuen etxeetan bizi ziran, eta 40.000 inguru legez kanpo egozan eraikinetan, etxebizitza duina eskuratzea ezinezkoa jaken eta. Izan be, momentu horretan, industrializazinoak eskulana eskatzen eban, eta eskulan hori nekazaritza inguruetatik etorri zan. Milaka eta milaka izan ziran urte horreetan Bizkaira heldutako personak, etxebizitza eskari handia sortuz. Garai haretako agintari frankistak ez ziran eskari horri erantzun egokia emoteko gai izan.

Sortutako gizarte, ekonomia eta urigintza arazo larriaren aurrean, gobernu frankisteak berak, gizarte eztanda eta iraultzeari aurre egiteko konponbideak bideratu behar izan zituan. Holan, Etxebizitza Ministerioarentzat, Bilbon etxebizitza poligonoa eregiteko aukerak Begoñako lurretara bideratu ziran, lurzoru hori eguzkitsua zalako, babestuta egoalako eta Etxebarriko, Basauriko eta Galdakaoko industriguneetatik hurl egoalako.

José Luis Arreseren, Etxebizitza Ministroaren, proposamenari jarraituz Estaduko Aldizkari Ofizialean argitaratutako 1958ko irailaren 18ko Dekretuak, Bilbon 4.000 etxebizitza eregiteko proposamena jaso eban, holan etxebizitzaren arazoa konpontzeko. Era berean, 1959an onartutako Bizkaiko Gizarte Premiarako Planari buruzko Dekretuak, 5 urtetan 50.000 etxebizitza eregitea aurreikusi eban, Otxarkoagako etxebizitza multzoaz (3.672 etxebizitza) eta Uretamendiko auzoaz (400 etxebizitza) gan.

Zezeileko I. hamabostaldiko beste erakusketa batzuk

- Izenburua: Malaire. Viaje a Kinshasa, Txelu Angoitia (Argazkigintzea). Lekua: San Inazio Udaltegia (Errekondo, 2).
Egunak: zezeilaren 1etik 15era.

- Izenburua: La mirada de la inocencia, Mónica Aldana (Argazkigintzea). Lekua: Castaños Udaltegia (Castaños, 11).
Egunak: zezeilaren 1etik 15era.

- Izenburua: DISTRITO FOTO 2011 (Argazkigintzea). Lekua: Otxarkoaga Udaltegia (Pau Casals, 19). Egunak: zezeilaren 1etik 15era.

- Izenburua: Pintura de Zinbabue, Owen Maseko – (Margoa). Lekua: Abando-Barrainkua Udaltegia (Barrainkua, 5). Egunak: zezeilaren 1etik 15era.

- Izenburua: Euskal Akuarelarien Elkartea (Margoa). Lekua: San Frantzisko Udaltegia (Mariaren Bihotzaren Plaza). Egunak: zezeilaren 1etik 15era.

Expodistrito Bilboko Udaleko Kultura eta Hezkuntza Sailaren ekimena da, eta bere helburuen artean uribilduko arte adierazpenak deszentralizetea eta ikusleei artista gazteen lanak aurkeztea dagoz, baita ezagunak diran beste batzuen erakustoki izatea be. Erakusketa bakotxaren egun zehatzak udaltegietan, udalaren webgunean (www.bilbao.net) eta 010 telefono zenbakian konsultau daitekez.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/01/31 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9145&sec=24 Aurten be, Ipar Euskal Herriko ikasleek Baxoa frantsesez egin beharko dabela salatu dau Seaskak. Baxoa Goi Mailako ikasketak egin ahal izateko derrigor eskuratu behar dan titulua da. Frantziako Hezkunde Ministeritzak ez deutso inolako baliorik emon nahi euskeraz ikasteari. Gure ikasleek 2 urtetik 18 urtera dana euskeraz ikasten dabe, baina gero frantsesez pasatu behar ditue Baxoko azterketak, azaldu dabe Seaskako iturriek. Egoerea salatzeko asmoz, Seaskak konzentrazinoa antolatu dau, zezeilaren 2an, Baionako Etxepare lizeoan, 13:00etan.

Euskerea bizirik dagoean hizkuntzea da, eta azterketetan be bere tokia eukitea eskatzen dogu, azpimarratu dabe. Eta ez daiela esan ez dala posible azterketen zuzenketea euskeraz segurtatzea -ganeratu dabe-. Brefeten holan egiten da azken 20 urteetan. Azkenengo urtean Errektoradutzea eta Euskararen Erakunde Publikoagaz, Seaskak egin dauen lanari esker frogatu da egin egin daitekela. Nahikeria da eskas, teknikoki posible da eta, dino Seaskak.

Euskeraz ikastea eta azterketa egitea eskubide bat da, Seaskak dinoenez. Horregaitik, egoerea salatzeko, alkarretaratzea deitu dabe Baionako Etxepare lizeoan.]]> Euskerea berbagai Bizkaie! 2012/01/31 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9144&sec=27 Kulturgintza euskararen garabidean izenburupean, Donostian egingo ditue V. Euskal Soziolinguistika Jardunaldiak, zezeilaren 24an. Daborduko izena emoteko epea edegi dabe, eta egitaraua zabaldu dabe. Jardunaldia hausnarketa teorikoan eta maila aplikatuan euskalgintzan lanean dabilzanei zuzenduta dago. Ikerlarien, unibersidadeko irakasleen, eta ikastetxeetan, lan munduan eta administrazinoan euskerearen normalizazinoan dabilzanen topagune izan nahi dau.

Jardunaldia goizeko bederatzietan abiatuko da. Lehenengo berbaldia Jon Sarasuak (Sorguneak ikertegia. HUHEZI, Mondragon Unibertsitatea) egingo dau, Kultur bizitzearen azterketa kualitatiboaren emoitzak, ondorioak eta proposamenak. Ostean, kultura-transmisinoari buruzko lan-saioak egingo ditue hedabideak, sorkuntzea eta hezkuntzearen ganean. Igor Elortza, Gotzon Barandiaran, Alberto Barandiaran eta Jasone Aldekoa izango dira gidariak. Arrastian, Euskaltasuna hiritik. Donostia 2016 atxakia hartuta berbaldia eskainiko dau Eduardo Apodaka EHUko irakasleak. Ondorioen aurkezpena egin orduko, Mirian Lukik eta Concetta Probanzak Euslandia lana aurkeztuko dabe.

Jardunaldietan izena emoteko azkenengo eguna zezeilaren 21a da, eta Soziolinguistika klusterraren webgunean bertan egin behar da.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/01/31 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=10&id=9143&sec=5 Begi-betegarri Markues 2012/01/31 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9142&sec=27 Artistak egoitzan programearen 2012ko deialdia egin barri dau Bilboko Udalak, BilbaoEszena Bilboko baliabide eszenikoen zentroaren bidez. Konpainiek martiaren 30era arte aurkeztu ahal ditue euren proposamenak. BilbaoEszenak bost egitasmo aukeratuko ditue, eta 5.000 euro arteko diru-laguntzea eta laguntzino artistikoa eta teknikoa eskainiko deutse.

Artistak egoitzan ekimenaren helburua uriko arte eszenikoen arloan ikerketea eta barrikuntzea bultzatzea da, artista eta ikerlariei euren sorkuntza proiektua garatu ahal izateko behar dituen baliabide ekonomikoak zein instalazinoak, baliabide teknikoak eta laguntza artistikoa eskura ipiniz. Eszena barriak bultzatu gura ditue, batez be antzerkia eta jantzearen garapen eta ikerketa-prozesuak, dramaturgia barriak ardatz izanik, baina diziplina tradizionalagoak ahaztu barik, esaterako, kaleko antzerkia edo zirkua.

Aurtengo edizinoan, aukeratuko diren egoitzetako bat euskerazko egitasmo batentzat gordeko dabe. Ganera, euskereak pisu handiagoa izango dau proposamenak baloretan diranean, puntuazinoaren %10etik %20ra igongo dabe eta. Arte ezseniko garaikideetan euskerearen erabilerea sustatzea da asmoa, Bilboko Udaleko iturriek adierazo dabenez.

18 urtetik gorako artistek, bakarka edo taldean aurkeztu daitekez, parte-hartzaileen nazionalidadea edozein izan daiteke baina, euskeraz garatu beharreko egoitzaz gan, beste egoitza bi, gitxienez, euskal artisten proposamenetara zuzenduta egongo dira.

Egoitza bakotxak gehienez 35 eguneko iraupena izango dau, epealdi horretan modu trinkoan egingo da lan, aurkeztu eta hautatutako proiektu artistikoan oinarrituta. BilbaoEszenaren lokaletan eta uriko beste eszena gune batzuetan egingo dira egoitzak, batez be garagarrilean, abuztuan, irailean eta urrian. Proiektu bakotxerako diru-kopurua gitxienez 1.500 euro eta gehienez 5.000 eurokoa izango da. Aukeratutako pertsonek, euren sorkuntza prozesuak ikus-entzuleen edo sektoreko profesionalen aurrean aurkezteko aukera izango dabe, BADen edo Udalak bultzatutako beste edozein ekimen eszenikotan.

Igazko programan, danetara, Kultura eta Hezkuntza Sailak 44 eskari jaso zituan; 16 Euskal Herrikoak, eta ganerakoak kanpokoak. Aurkeztutako proiektuen artean ondokoak aukeratu ziran: Canción Laverinto, Sara Paniagua eta Estela Lloves, Mónica Valencianoren eta Raquel Sánchezen partaidetzeagaz; Play stands still, Estibaliz Olabarria; I´m so excited , Roberto Martínez eta Alberto Etxebarrieta; About Ana, Lisa Parra eta Silvia Zayas; eta, Mu-to, Laida Azkona.

Horrezaz gan, BAD Antzerki eta Jantza Garaikide Jaialdiaren hurrengo edizinoko proposamen artistikoak jasoteko epea edegi dabe, hori be martiaren 30era arte. 2012ko BAD urriaren 25etik zemendiaren 4ra bitartean egingo da.

Bai Artistak egoitzan bai BAD jaialdiarako proposamenak ondoko helbidera bialdu behar dira, martiaren 30a baino lehen: BilbaoEszena, Juan Gardeazabal kalea, 3 – lonja, 48004 Bilbo. Argibide gehiago, hemen: 94 433 49 95 telefono zenbakia edo bilbaoeszena@ayto.bilbao.net helbidea.
]]> Kulturea Bizkaie! 2012/01/31 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9141&sec=27 Aingeru Epaltza, Jokin Muñoz, Juanjo Olasagarre, Castillo Suarez, Xabier Silveira edo Jesús Goñik, besteak beste, zer ikuspegi, zer jarrera hartzen eta zer eretxi daben jorratzen dau UPV/EHUk argitaratutako lanak. Euskal gatazkearen aurrean egile nafarrek izan daben jarrerea aztertu dau Asier Barandiaran UPV/EHUko Euskal Filologian doktoreak. Periferiaren ikuspegiak honen tratamendua zelan baldintzatzen dauen aztertu nahi izan dau ikertzaileak. Egile nafarrak –gitxik jarriko dabe hau dudan– euskal gune kulturalaren periferian dagoz, gustau zein ez gustau, nabarmendu dau idazleak.

ETA erakunde armatuaren jarduera, gizatasunaren kontrako hainbat ekintzakaz: hilketak, bahiketak, bonba-leherketak…, bestetik, tortura, bortizkeria, ekintza terroristen biktimak (alde bietakoak), presoen sakabanaketea eta, azken finean, gurean bizirik ei dagoan arazo politikoa, batzen ditu gatazkearen ideiak bere barruan ikertzailearen eretxiz.

Dagoeneko bada lanen bat edo beste gatazkearen inguruan, baina batez be erdigune kulturaleko autoreen idatziak kontuan hartuta, ondorioz, Barandiaranen eretxiz bere ikerketeak badauka garrantzia, Nafarroako egileen berbaldia egokia baita, ekarpena egiten deutsolako beste egileenei. Periferia geografiko eta kulturalean egoteak perspektibea emoten deutse. Izan be, gatazkeari modu kritikoan begiratzeko jarrera aitzindaria autortzen deutse horreetako batzuei Barandiaranek.

Azken hamarkadetako euskal literaturan baliabide erretoriko, aldarrikapen-iturri, testuinguru edo gai nagusia izan da hau sarri, Barandiaranek azaldu dauenez. Ikertzailearen esanetan, atxikimendu itsu batetik jarrera kritiko sendo batera doan espektroa erakutsi dabe egile nafarren lanek honen tratamenduari eta erabilereari jagokonez.

Azterketea generoka egin da liburuan; genero bakotxaren barruan egileen lanei erreparauta. Lehengoa eleberrigintzea da. Ondoren, poesia dau aztergai, eta, azkenik, bertsolaritzeari ekin deutso. Aingeru Epaltza, Jokin Muñoz, Juanjo Olasagarre, Castillo Suarez, Xabier Silveira edo Jesús Goñik, besteak beste, gatazkearen inguruan, zer ikuspegi, zer jarrera hartzen edo zer eretxi daben aztertu eta argitu dau Barandiaranek 200 orrialdetan zehar. Ikertzailearen ustez egile horreetako batzuk, gorago aitatu lez, jarrera aitzindaria izan dabe indarkeriari modu kritikoan begiratzeko, beste batzuek, sormena erabili dabe gatazkea elikatzeko jarrera ideologiko jakin batetik eta badira, azkenik, iraultzearen amesa behera bota ostean nihilismo suntsitzaile bati oratu deutsienak.

UPV/EHUko Argitalpen Zerbitzuak kaleratu dau Gatazka Nafarroako euskal literaturan, Euskal Literatura Sailaren barruan. Gaur egungo Euskal Literaturearen Historia egin nahi dauen proiektu handiago eta zabalago baten parte da, Jon Kortazar UPV/EHUko katedradun eta idazleak zuzentzen dauen bildumako hamargarren alea, hain zuzen be. Gidor Bilbao UPV/EHUko euskera erretoreordearen esanetan, ikertzaileak lan honetan garai bat (XX. mendeko azken hamarkadak eta XXI. mendea), eremu geografiko bat (Nafarroa) eta genero jakin batzuk (eleberria, poesia eta bertsolaritzea) hautatu ditu bere azterketearen corpusa egiteko, eta gai jakin bat (gatazkea edo euskal gatazkea deitu dana) corpus horretan non eta zelan agertzen dan erakutsi gura izan dau. Lan honek etorkizunean izango dauen garrantziari jagokonez, erretoreordearen eretxiz, ale bat gehiago izango da, ezinbesteko alea, nozonoz euskal literatura osoa euskeraz azalduko deuskun lanerako bidean.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/01/31 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9140&sec=24 Aldahitz ikerketeak lan mundua, eta tipologia jakin bateko langileen kasuak izan ditu aztergai, 2010 eta 2011. urteetan. Aztertutako beharginak nagusi zirala ikasi eben euskerea, eta lankideekaz euskeraz egiteko ohiturea dauke. Azterketearen zuzendaria Pello Jauregi EHUko irakaslea izan da. Soziolinguistika Klusterrak ondoko erakundeen lankidetzeagaz garatu dau proiektua: AEK-Ahize, Elhuyar Aholkularitza, Emun Koop. E., Hernaniko Udala eta Eusko Jaurlaritzako HPS.

Gai bi aztertu ditue batez be ikerketak: batetik, langileek lankideekaz eguneroko hizkuntzan gaztelaniatik euskerara egin dituen ohitura-aldaketa prozesuak, eta bestetik, langileok euskera ikasteko zelango bidea egin daben. Ikerketearen ondorioetan, aztertutako kasuetatik orokortu daitekezen joera eta gako nagusiak batu dira, eta horretako batzuk zalantzan ipinten ditue oso zabalduta dagozan hizkuntzen ikasketa eta erabilera-ohituren ganeko uste batzuk.

Egileek adibide batzuk eskaini ditue. Oso uste zabaldua da, euskera hitz egiten hasi aurretik beharrezkoa dala ondo samar ikastea. Barriz, ikertutako kasuetan lankideekaz euskeraz hitz egiten hastea ez da izan ikasketa prozesuaren amaieran. Nahiko gaitasun oinarrizkoa eukenean hasi ziran lankideekaz euskeraz, eta erabilereari esker, bat egin eben prozesu bakarrean euskera ikasteak eta lankideekaz euskeraz berba egiten ohitzeak.

Hedapen handiko beste uste bat da euskerea ikastea eta lankideekaz erabiltea erabaki indibiduala dala, banaka erabagi eta kudeatu beharrekoa. Ikertutako kasu guztietan, hurreko lankide bategaz dinamika berezi eta babestuan garatu dira langile honeei hitz egiteko konfiantzea eta erraztasuna emon deutse prozesuak.

Ikerketearen ganeko informazino zabalagoa Soziolinguistika Klusterraren webgunean ipini dabe, Ondorioen Sintesia txosten laburrean.
]]> Euskerea berbagai Bizkaie! 2012/01/31 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9139&sec=27 Sanblasak begietan izenagaz Gerediaga Alkarteak Abadiñoko azokeari buruzko liburu barria egin dau Udalaren enkarguz. Argazki bidez eta beren beregi libururako egin dan ikerketearen bidez, urteetan San Blas azokeak izan dauen bilakaerea erakusteko helburua izan dau liburuak.

Lorea Madina kazetaria eta Txelu Angoitia argazkilaria izan dira liburuaren egileak.

Zati nabarmen bi ditu: batetik, argazkiak. 1915. urtetik 2011ra arteko San Blasak iruditan erakusten dira. Bestetik, San Blas azokea eta jaiak izan dauen bilakaereari buruzko ikerketea jaso da.

40 argazkilariren 125 argazki inguru ikusi daitekez. Argazkilarien artean danetarik dago: profesionalak, izendunak edota azken urteetan Udalak antolatu izan dituan lehiaketetan parte hartutakoak. Argazkien bitartez San Blas azokearen bizitza irudikatu daiteke. Horreen lagungarri, zortzi abadiñarrek San Blas azokeari eta jaiari buruz daben akorduak idatziz tartekatu ditue.

Lorea Madina kazetariak, bestetik, Gerediaga Alkartearen dokumentazino zentruan ezeze, Abadiñoko Udalaren artxiboetan eta beste hainbat lekutan, laupabost hilebeteko ikerketa lana burutu du. Horrezaz gan, 60ko hamarkadan azoka bizibarritzeko Gerediaga Alkarteagaz batera, hainbat erakundek eta herritarrek egin eben ahaleginaren barri, zuzeneko lekukoak alkarrizketatuz jaso ditu. Bi hizkuntzatan San Blas azokearen jatorria eta bilakaeea argitzeko ikerketea jaso dau.]]> Kulturea Bizkaie! 2012/01/31 http://www.bizkaie.biz/orokorra.php?atala=2&id=9138&sec=29 Euskararen Herri Hizkeren Atlasaren (EHHA) III. liburukia sarean ipini barri dau Euskaltzaindiak, eta www.euskaltzaindia.net/ehha helbidean konsultagai dago. Liburuan 271 kontzeptu batu eta landu ditue, danak lexikoari buruzkoak, eta multzo bitan jaso dira: batetik, lurretik erne eta hazten diran landare eta frutuen ingurukoei buruzkoa, eta bestetik, etxe-abereei buruzkoa.

Lurraren atalean, besteak beste, landare txikiak jorratu ditue, bai eta fruta eta fruta-arbolak, fruta-mota batzuen azalen izenak, barazkiak edota bedar mota ezagunenak be. Bigarren multzo nagusia etxe-abereei buruzkoa da, ar-eme eta adinaren araberako izenak; euren gorputz atalak, janari-prozesuak, produkzino-emoitzak, egoitzak, gaixotasun-osabideak, euren inguruko jardun-lanak be batu dira, hau da, etxe-abereen inguruko prozesu osoari buruzko izendapenak.

EHHA Euskadiko Kutxaren babesagaz argitaratzen dau Akademiak. Hirugarrena ez ezik, aurreko liburuki biak be sarean konsultau daitekez.]]> Sarean Bizkaie! 2012/01/30